giang trang

vặt vãnh 365 ngày..

Protected: Chuyến đi “một mình”

Posted by giangtrang on 28 April 2016 | Enter your password to view comments.

This content is password protected. To view it please enter your password below:

“Bên trời xanh mãi những nụ mầm mới”

Posted by giangtrang on 27 November 2015 | No responses

Zangthalpa

Đã lâu lắm rồi, vào giữa thế kỷ 16, ở một vương quốc châu Á cổ xưa nọ, có một tu sĩ trẻ tên là Zangthalpa.

Trong thời đại xưa, Bồ tát là danh từ để chỉ một người có trí tuệ và lòng từ bi, luôn hành động để làm lợi lạc ngắn hạn và dài hạn cho người khác. Zangthalpa ngập tràn lý tưởng Bồ tát, ông đi đến tu viện và tu học, ông quyết định dành trọn cuộc đời để thực hiện lý tưởng của mình. Để làm điều này người ta phải dành nhiều thời gian học tập và thiền định, đồng thời buông bỏ các hoạt động thế gian vì chúng làm phân tán sự tập trung cho tu hành.

Thế nhưng, không giống như những tu sĩ khác, Zangthalpa thường hay ra chợ mua bán, tích tập tiền bạc của cải và du hành khắp nơi, mang về nhiều đồ đạc quý giá rồi lại tiếp tục mua bán và du hành… Việc làm trái với truyền thống này khiến ông bị các tu sĩ coi thường, hầu hết mọi người không nhớ tên của ông mà chỉ hay gọi ông là “tu sĩ chỉ biết kiếm tiền và du lịch”.

Họ nghĩ Zangthalpa mất thời gian cho việc đời như thế thì hiểu biết gì về giáo pháp, làm sao xứng đáng là một tu sĩ! Họ thường xuyên đề nghị vị tu viện trưởng, đại sư Ozer, trục xuất ông, nhưng không hiểu vì lý do gì Zangthalpa vẫn chưa bị trục xuất.

Khi đó, đất nước xảy ra chiến tranh khốc liệt giữa các lãnh chúa, mỗi lãnh chúa được bảo trợ bởi một dòng phái Phật giáo khác nhau, luôn tìm cách cạnh tranh và tiêu diệt lẫn nhau. Điều này khiến cho việc thực hành và giáo hóa Phật pháp trở nên phức tạp, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng. Ví dụ, một vị thầy theo dòng mũ đen đi vào vùng đất của một vị vua theo dòng mũ vàng để giảng dạy có thể bị ra lệnh bắt giam rồi xử tử, những học trò theo học vị thầy đó có thể bị bắt đi đày cùng cả gia đình…

Giữa bối cảnh rối ren như vậy, số phận con người càng trở nên bi thảm. Nhưng cũng vì thế mà khao khát tìm cầu giáo pháp đích thực để thoát khỏi khổ đau ngày càng lớn lao trong mỗi người dân. Zangthalpa đi hết vùng đất này sang vùng đất khác để kinh doanh. Ngoài việc bán hàng, thỉnh thoảng ông tập hợp mọi người trong những buổi họp kín, ngay giữa các phiên chợ, để giảng dạy và truyền pháp. Bất chấp có thể nguy hiểm đến tài sản và tính mạng nếu bị phát hiện.

Một hôm, các tu sĩ quyết định trêu ghẹo Zangthalpa. Sau một chuyến đi buôn bán dài ngày, Zangthalpa khá mệt, ông nằm ngủ trên một sườn núi. Các tu sĩ đánh thức ông dậy và nói:
– Tu sĩ, ông có vẻ rất “chăm chỉ” thực hành, ông đã đi khắp nơi, chắc có rất nhiều hiểu biết, xin chỉ dạy cho chúng tôi cách làm thế nào để trở thành một vị Bồ tát?
Mọi người vừa hỏi vừa cười lớn chế giễu. Zangthalpa tuy mệt nhưng cũng ngồi dậy trả lời:
– Tôi không biết được bao nhiêu, nhưng tôi sẽ cố gắng.

Zangthalpa cùng họ đi đến sân chính của tu viện, ở đó nhiều tu sĩ khác đang chờ đợi. Rất nhiều người đến dự buổi giảng pháp, hi vọng sẽ được thấy điều gì đó buồn cười. Để trêu đùa, họ tụ họp lại, lập một chỗ ngồi trên cao, trang hoàng đẹp đẽ để Zangthalpa an tọa. Mọi người kháo nhau: “Hôm nay tu sĩ Kiếm tiền và du lịch sẽ thuyết pháp, hẳn phải là một sự kiện thú vị, những ai quan tâm nên tới xem”…

Khá béo, Zangthalpa hì hục leo lên chiếc ngai cao đã chuẩn bị sẵn cho mình. Ông nói:
– Tôi không có nhiều hiểu biết, cũng như không thông thái cho lắm, có thể tôi sẽ làm các bạn cảm thấy tẻ nhạt.
Mọi người bắt đầu cười.
– Có lẽ tôi sẽ giảng nhầm, mà cũng có thể không được lưu loát, nhưng tôi sẽ cố hết sức. Các bạn muốn tôi phân tích một vài đoạn trong kinh sách về chủ đề trí tuệ và từ bi? Hay muốn tôi nói một vài điều từ kinh nghiệm của riêng mình?

Mọi người la lên:
– Dạy chúng tôi điều gì mới đi, miễn là đừng về kiếm tiền và du lịch là được!

Zangthalpa bắt đầu giảng… Dưới ánh mắt ngạc nhiên của mọi người, thân thể ông dần dần trở nên trong suốt, ánh sáng cầu vồng 7 màu vây xung quanh ngai, nơi ông ngồi. Và đây là những điều ông đã nói với đám đông:

*

Bạn yêu quý,
Có thể tôi không dành đủ thời gian đọc kinh điển,
nhưng những điều này xuất phát từ kinh nghiệm trên đường của tôi
Xin vui lòng lắng nghe, về những điều tôi sắp chia sẻ cùng các bạn

Nếu muốn thực hành lý tưởng Bồ tát
bạn hãy làm việc vì lợi ích của người khác theo 11 cách khác nhau:

1. Làm bạn với những người cô độc
2. Khuyên bảo những người đang bối rối
3. Giúp đỡ những người không tự lo liệu được
4. Bảo vệ những người đang sợ hãi
5. An ủi những người đang than thở
6. Chia sẻ với những người đang đau buồn
7. Hướng dẫn những người đang tìm con đường tâm linh
8. Hỗ trợ những người đang trên đường tu hành
9. Ca ngợi những người có lựa chọn khôn ngoan
10. Quở trách những người thiếu suy nghĩ
và 11. Ngăn chặn những người định làm điều xấu

Đám đông bắt đầu chăm chú hơn, và Zangthalpa tiếp tục nói:

Bạn thân mến,
Tất cả những điều này không đến từ sách vở,
mà đến từ những năm tháng kiếm tiền và du lịch của tôi

Bạn có biết Bồ tát là như thế nào không? Bồ tát là người cam kết sẽ thực hành cho đến khi họ trở nên hoàn toàn yêu thương và trí tuệ. Về ngắn hạn, Bồ tát giúp đỡ mọi người giảm bớt đau khổ và cảm thấy hạnh phúc hơn. Về dài hạn, Bồ tát giúp mọi người cũng trở nên đầy yêu thương và trí tuệ cho đến ngày hoàn toàn giác ngộ.

Bồ tát giúp đỡ mọi người ngay cả khi người kia không hề biết, ngay cả khi người kia không hề cảm ơn, ngay cả khi người kia hiểu lầm, và ngay cả khi người kia phá hoại công việc của Bồ tát. Bồ tát là một siêu anh hùng thầm lặng, nhưng không bao giờ nghĩ mình là anh hùng.

Các siêu anh hùng chỉ xuất hiện trong truyện tranh, Bồ tát sống giữa đời thường như một người quen của bạn. Các siêu anh hùng có được khả năng đặc biệt là nhờ trời cho, Bồ tát có được năng lực đặc biệt là nhờ rèn luyện.

Các siêu anh hùng sử dụng nhiều vũ khí quyền năng khác nhau như kiếm, nhẫn, áo choàng, quyền trượng, tơ nhện… Bồ tát chỉ sử dụng 2 vũ khí để hàng phục mọi loại vũ khí khác của thế gian, đó là Trí tuệ và Tình thương.

Bồ tát hiểu rằng, tình thương và trí tuệ sẽ làm việc hoàn hảo nhất khi chúng phát triển cùng với nhau. Bồ tát không nghĩ rằng, trước tiên tôi chỉ phát triển trí tuệ rồi sau đó mới phát triển tình thương, hoặc trước tiên tôi phát triển tình thương rồi sau đó mới phát triển trí tuệ. Khi bạn có tình thương với mọi người, trí tuệ của bạn sẽ mở rộng để thấu hiểu mọi vấn đề tương đối và tuyệt đối của thế gian. Khi bạn có trí tuệ, tình thương của bạn sẽ dạt dào bởi bạn biết mọi chúng sinh và bạn là đồng một thể. Vì thế, Bồ tát rèn luyện cả trí tuệ lẫn tình thương trên con đường tu học của mình.

Cách đây 10 năm, tôi đang tập trung thực hành các phương pháp giải quyết ngã chấp với mong muốn nhanh chóng chứng ngộ vô ngã, thoát khỏi luân hồi. Tôi thực hành một cách quyết liệt, mạnh mẽ và cô độc một mình. Tôi rất cố gắng học hỏi, nghiên cứu và thiền định ngày này qua ngày khác, tháng này qua tháng khác mà vẫn chưa xuyên thấu được bức màn che chướng của việc tin rằng có một cái tôi. Tôi có xu hướng ít để ý đến người khác, ít quan tâm đến vấn đề của người khác vì thấy mọi thứ chỉ là sự vận hành của nhân quả, không có ai ở đó để mà chịu đau khổ.

Cứ như vậy 2 năm trời, dù đã hiểu biết thêm rất nhiều về giáo Pháp nhưng tôi vẫn không vượt qua được cánh cửa của sự chứng ngộ vô ngã. Một đêm, tôi nằm trong căn nhà nhỏ giữa thảo nguyên rộng lớn, lắng nghe tiếng nước chảy rì rào và ngắm mặt trăng dịu mát phía sau đỉnh núi. Tôi dần dần chìm vào giấc ngủ. Đến canh ba, tôi bỗng nghe một âm thanh dịu dàng: “Dậy đi con trai!”. Trước mắt tôi là một vị cư sỹ mặc choàng trắng ngồi trên một bông hoa sen trắng, với khuôn mặt sáng như ánh trăng rằm và tươi trẻ như chỉ mới 16 tuổi. Ngài nói với tôi với một giọng trầm ấm mà âm vang cả đất trời: “Con giúp chính mình bằng cách giúp mọi người!”, nói xong Ngài biến mất khỏi tầm nhìn. Tôi chợt tỉnh dậy, mọi hình ảnh đã biến mất nhưng tiếng nói của Ngài như vẫn còn vang vọng khắp không trung và ngân vang trong lòng tôi.

Từ đấy trở đi, tôi bắt đầu đi gặp mọi người, hỏi han về những điều làm cho họ đau buồn, cảm nhận nỗi khổ của họ và bắt đầu giúp đỡ họ hết sức trong khả năng của mình. Tôi nhận ra rằng, ẩn dưới vẻ bên ngoài bình thường, người nào cũng mang theo một nỗi khổ đau, một sự khó chịu không biết chia sẻ cùng ai. Không khó khăn để họ nói ra điều đó với bạn, nếu bạn thật lòng mong muốn giúp đỡ. Dành thời gian, công sức của mình để làm người khác tốt lên mà không nhận lại bất kì một sự đền đáp nào, đó là cách mà Bồ tát dùng để tiếp cận và giúp đỡ chúng sinh.

Mọi người tìm đến tôi để tâm sự và rồi lại lắng nghe tôi chia sẻ kinh nghiệm áp dụng Phật Pháp vào cuộc sống. Họ có thể là một nhà buôn đang lo lắng để giữ được sản nghiệp của mình vì vướng vào đi vay nặng lãi, một người phụ nữ chuẩn bị tự tử vì bị bạn trai phản bội sau 2 lần hứa xin sửa chữa, hay một người con xa nhà liên tục nhận được những lá thư của mẹ giục lấy chồng… Những chia sẻ của tôi dần làm họ khá lên.

Thay vì chỉ hiểu các chân lý về khổ, nguyên nhân của khổ, con đường diệt khổ… qua lý luận, tôi đã chứng nghiệm điều này qua từng ngày tháng miệt mài chia sẻ, nỗ lực giúp mọi người vượt qua nỗi đau. Có những lần tôi ngập tràn hi vọng, tưởng đã giúp được ai đó rồi cuối cùng lại thất vọng vì thấy người ấy lặp lại sai lầm một lần, rồi một lần nữa… Ở bên trong tôi, xuất hiện một mong muốn mãnh liệt phải giải quyết được dứt điểm mọi vấn đề của chính mình. Và qua đó giúp được tất cả mọi người hết khổ hoàn toàn cho dù tôi có phải trải qua bao nhiêu khó khăn vất vả! Lý tưởng Bồ tát bắt đầu bừng cháy trong tôi.

Nhìn thấy niềm vui của những người gặp tôi rồi giải quyết được vấn đề của họ, tôi cảm nhận được một niềm hạnh phúc mới, sâu sắc hơn mọi lạc thú mà tôi đã từng có được. Đó là: Hạnh phúc khi làm người khác hạnh phúc. Mỗi lần giúp một ai đó hạnh phúc, niềm vui của họ lại như một thanh củi làm cháy sáng thêm ngọn lửa quyết tâm đi trên con đường Bồ tát của tôi. Cũng vì giúp đỡ mọi người mà không lựa chọn, đôi khi những người tôi giúp lại là kẻ thù của nhau, tôi thấu hiểu thêm rằng thế giới là do tâm tạo. Mỗi người sống trong một thế giới riêng do chính suy nghĩ của mình tạo ra mà cứ nghĩ rằng thật sự có một thế giới ở ngoài kia. Tôi nhận thức sâu sắc hơn về tính không bản chất của mọi sự vật, hiện tượng, của đúng – sai, tốt – xấu, thế rồi dần mất đi sự chấp chặt vào chúng. Thế giới của tôi trở nên rộng mở, thoáng đạt, mọi vật dường như chỉ hiện ra mà không có tính chất gì.

Bằng việc xắn tay áo lên cùng người khác giải quyết vấn đề của họ, tôi có cơ hội trui rèn các phương tiện thiện xảo để giúp nhiều kiểu người khác nhau trong nhiều loại hoàn cảnh khác nhau. Tôi rèn luyện tính kiên trì và nhẫn nại khi giúp đỡ người khác không thành. Tôi phát triển khả năng nhẫn nhục khi giúp người và bị hiểu lầm, nói xấu, thậm chí tìm cách làm hại. Tôi tập tính hào phóng chia sẻ với người khác tài sản, thời gian và sức lực của mình để giúp họ khá lên. Tôi phát triển định lực khi đối diện với mọi vấn đề của tôi và mọi người đến cùng một lúc mà vẫn bình tĩnh, không trở nên rối loạn. Tôi trở nên cẩn trọng trong từng lời nói, hành động và suy nghĩ để không giúp đỡ người khác nhằm thoả mãn cái tôi của mình, vì điều này có thể rất tinh vi.

Cứ như vậy trong một thời gian dài, theo lời của bậc thầy Hoa sen trắng, tôi miệt mài giúp đỡ mọi người. Đúng như lời Người đã nói: “Con giúp chính mình bằng cách giúp mọi người”, ánh sáng của trí tuệ, thiền định, nhẫn nhục, tinh tấn, trì giới và bố thí ngày một sáng rõ trong tôi. Từ một người chỉ quan tâm đến giải quyết vấn đề sinh tử của riêng mình, tôi trở nên mong muốn sớm giác ngộ cho mình để giác ngộ cho mọi chúng sinh, sự phân biệt giữa ta và người trong tôi đã dần dần biến mất.

Tôi đi đến một quyết định vững chắc rằng, dù có phải tái sinh bao nhiêu đời, trải qua bao nhiêu gian khổ, khó khăn đi nữa, để giúp được người khác giác ngộ thì điều đó cũng không là vấn đề đối với tôi. Tôi nguyện làm hòn đá đặt chân cho mọi người vượt qua dòng sông đau khổ của luân hồi. Nguyện đưa mọi chúng sinh đến bờ bên kia của Hạnh phúc và Giác ngộ.

*

Khi Zangthalpa nói đến đây, những người muốn lấy ông làm trò cười cảm thấy rất bối rối. Họ không ngờ rằng một người chỉ biết du lịch và kiếm tiền lại có thể thấu hiểu nhiều như vậy.

Zangthalpa nói tiếp:

– Đi giúp mọi người cũng là cơ hội để bạn rèn luyện chính mình. Bạn nên cảm ơn và trân trọng họ tận đáy lòng. Dù thực sự giúp được ai đó thoát khỏi đau khổ, nhưng bạn không nên đặt mình cao hơn họ. Đó chính là một rèn luyện quan trọng.

Ngay cả khi đã giác ngộ, dù có nhiều phẩm tính cao quý, nhưng Bồ tát không thấy mình cao hơn người khác. Tại sao lại như vậy? Bồ tát đã không còn thấy có ta và có người, nên không còn có suy nghĩ ta đặc biệt hơn người.

Hơn thế, Bồ tát đã chứng ngộ Phật tính và hiểu rằng mọi phẩm tính cao quý đều đến từ Phật tính. Phật tính không phải do rèn luyện mà có. Phật tính là bản tính tự nhiên vốn có sẵn trong cả Bồ tát lẫn các chúng sinh. Tuy tạm thời bị che phủ bởi vô minh, nhưng trong mọi chúng sinh đều tiềm ẩn những phẩm tính cao quý của Bồ tát. Ở trong Phật tính, Bồ tát nhìn thấy Phật tính trong mỗi chúng sinh.

Bồ tát nhận ra rằng, nhiệm vụ của mình là giúp người khác khám phá ra khả năng tiềm tàng ấy. Bằng việc thể hiện những phẩm tính cao quý của mình, Bồ tát đánh thức những phẩm tính tuyệt vời của mọi người xung quanh. Khi ở gần Bồ tát, người ta sẽ cảm thấy rằng: “Một người có đời sống bình thường như mình, chẳng hạn cũng đi kiếm tiền và du lịch, mà có thể làm được như vậy, thì mình cũng có thể làm được như vậy!”.

Vì vậy, trong quá trình đi giúp mọi người, tôi không thấy mình có gì siêu việt hay xuất sắc hơn so với người tôi giúp. Những điều tôi làm được, họ cũng sẽ làm được và còn làm được hơn thế. Để người khác vững tin bước vào con đường giải thoát, cách tốt nhất là sống giữa họ và ảnh hưởng tới họ bằng chính cách sống của mình.

Tôi đóng nhiều vai trò khác nhau nếu cần thiết: Đôi khi, tôi hành động như một người cha, bảo vệ người khác như chính những đứa con của mình. Có lúc, tôi lại như một người mẹ, nuôi dưỡng điều tốt đẹp và chịu đựng mọi sai lầm của chúng. Nhiều lần, tôi giữ trách nhiệm như một người thầy, kiên nhẫn dạy cho học trò mình làm từng điều đúng qua thực hành và lý luận. Có khi, tôi đóng vai một người yêu, giúp cho đối phương nhận ra giá trị bản thân. Thậm chí, tôi có thể làm một người chồng bỏ mặc vợ, một người con làm trái lời cha mẹ, một ông chủ hay quát mắng người làm… Không một vai diễn nào mà Bồ tát ngại đóng, kể cả những vai phản diện, miễn là giúp được người ta tiến bộ!

Khi Zangthalpa nói đến đây, có người thầm nghĩ: “Thật may mắn làm sao nếu gặp được một vị Bồ tát như vậy trong cuộc sống!”. Người khác thì thắc mắc: “Nhưng làm sao để biết được một người chính là Bồ tát đến giúp mình nhỉ? Vì Bồ tát hành động thầm lặng không cần ai biết đến, làm thế nào để nhận ra người mình gặp có phải là một vị Bồ tát hay không? Nhỡ may người hôm qua tự tìm đến mình để chỉ cách trồng rau lại là một vị Bồ tát, hay có thể là người ăn xin mà mình đuổi đi ngày hôm kia chăng? Có lẽ mình đã bỏ lỡ những cơ hội tốt để học hỏi từ họ.”…

Hiểu những suy nghĩ này của đám đông, Zangthalpa tiếp tục:

– Các bạn có thể nghĩ rằng: “Gặp được một người có các phẩm tính Bồ tát như vậy thật là khó! Và lại càng khó hơn để nhận ra được người đó là một vị Bồ tát để học hỏi!”. Từ kinh nghiệm của mình, tôi có một cách để đảm bảo không bao giờ bỏ lỡ một người như vậy trong cuộc đời bạn: Bằng việc nhìn mỗi người tôi gặp như một vị Bồ tát, tất cả những điều họ làm đều trở thành những bài học mà các vị Bồ tát đã tận tình đến chỉ dạy cho tôi.

Trong quá trình du hành tới những vùng đất khác nhau để truyền Pháp, có nhiều người chỉ trích, phê phán cách tu hành của tôi. Một số người dừng lại ở coi thường. Vài người rêu rao rằng tôi là một đạo sư giả mạo… Gay gắt hơn, có người còn muốn dùng quyền lực để bắt giữ tôi! Nhưng tôi không cảm thấy bị họ làm tổn hại. Hơn thế, những người chống đối tôi tuyệt đối là những vị Bồ tát, bởi vì:
1. Lúc bắt đầu họ làm cho tôi khổ để nhanh chóng quay đầu về Pháp
2. Khi ở giữa họ cho tôi cơ hội để thực hành chấp nhận và kiên nhẫn
3. Và ở cuối, họ giúp tôi kinh nghiệm mọi tình huống tiêu cực chính là Pháp thân sáng chói.

Khi Zangthalpa nói đến đây, một số người trong đám đông bắt đầu nhìn xung quanh và tập nhìn người ở cạnh mình như những vị Bồ tát. Họ cố nghĩ xem, nếu cái người ăn mặc lôi thôi vừa đẩy mình sang một bên để lấy chỗ ngồi là một vị Bồ tát thì Bồ tát vừa dạy cho mình bài học gì? Mỗi người dần nhận ra bài học của mình. Họ bắt đầu nghĩ về bố mẹ, người thân, bạn bè… như những vị Bồ tát trong cuộc đời của họ. Một số người còn bắt đầu nghĩ về những kẻ thù của mình, những người đã từng làm hại mình trong quá khứ và bài học mà người đó đã mang tới cho mình…

Tuy nhiên, vẫn có người chưa hết hồ nghi, họ nói với nhau:
– Làm sao một người đang làm điều xấu với mình lại có thể là một vị Bồ tát? Chỉ nghĩ đến người đó thôi cũng đủ làm lòng tôi sôi sục. Tôi không giận họ là may lắm rồi, huống chi là biết ơn và trân trọng họ!

Zangthalpa nghe thấy điều đó, ông liền nói tiếp:
– Các bạn hãy lắng nghe. Tôi xin kể lại một câu truyện từ kho tàng cổ tích thế giới, mà tôi đã nghe được trên đường đi du lịch:

*

Ngày xửa ngày xưa, trên một vùng thảo nguyên xa xôi nọ, có một cô gái tên là Jaya. Được sinh ra trong một gia đình hạnh phúc, ba mẹ hết lòng yêu thương, cô sống mà không phải suy tư gì. Nhưng kể từ khi cha mẹ qua đời, Jaya phải sống một mình với người dì họ. Chồng của dì cũng mất sớm, dì có 2 người con và chỉ coi cô như con ở. Càng ngày dì càng trở nên cáu gắt và bất công đối với cô. Jaya phải làm việc nhà quần quật từ sáng đến tối nhưng chẳng bao giờ làm dì hài lòng.

Vào một buổi sáng nọ, Jaya thức dậy từ năm giờ sáng để nấu cám cho lợn ăn. Nồi cám chưa kịp sôi, dì cô đã gắt lên: “Sao giờ này còn chưa đi chẻ củi?”. Jaya chạy vội ra sân, ôm đống củi đi chẻ thì một lúc lại nghe tiếng cằn nhằn: “Sao cái sàn nhà bẩn thế, giờ này mà mày còn chưa quét nhà?”. Xếp nhanh những thanh củi vừa được chẻ, cô chạy vào vớ lấy cái chổi và quét nhà. Vừa quét được vài nhát, Jaya lại nghe tiếng dì la ló ở dưới bếp: “Cái nồi này bẩn quá, bao giờ mày mới học được cách lau sạch đây?”.
Cô liền chạy xuống bếp: “Con xin lỗi, tối qua con vội đi vắt sữa bò nên rửa có phần không sạch. Dì để đấy, tí nữa con rửa lại”. Bà dì hét lớn: “Không xin lỗi gì hết, đồ lười biếng!”

Nước mắt lăn xuống từ đôi mắt nâu buồn của Jaya. Cô để chổi sang một bên, xắn đôi tay áo nhàu nát màu đất của mình lên ngang khuỷu rồi bắt đầu lấy giẻ lau chiếc nồi. Tay của cô run lên cùng với tiếng nức nở làm nước lại bắn xuống sàn nhà. Dì của Jaya với khuôn mặt đỏ giận dữ và đôi mắt trợn trừng, xông tới mắng: “Mày bôi bẩn còn nhiều hơn làm sạch, đồ ẩu đoảng vô tích sự! Nuôi mày chỉ tốn cơm, lớn tí nữa tao sẽ bán mày đi làm vợ lẽ người ta cho rảnh nợ…”

Jaya đáng thương cất vội cái nồi, cúi xuống lau sàn nhà rồi ôm khuôn mặt đầy nước mắt chạy thẳng ra ngoài cánh đồng. Quá đau khổ, cô đứng khóc nức nở dưới gốc cây. Đây không phải lần đầu tiên dì bất công với cô như thế. Cô cố nhắc lại với mình lời của vị sư già cô thường kính trọng: “Hãy nhìn mỗi người con gặp như một vị Bồ tát”. Nhưng khác với mọi lần, nó không làm cô vơi nhẹ một chút buồn nào. Hình ảnh của người dì với khuôn mặt đỏ dữ tợn, đôi mắt long sòng sọc và tiếng quát tháo không tài nào ra khỏi tâm trí của cô. Tuyệt vọng, cô chỉ muốn tìm một góc nào thật kín, thật tối để được nằm khóc cho đến cạn kiệt nước mắt và có lẽ không cần phải dậy nữa!

Cô lầm lũi bước đi về phía ngọn núi phía sau nhà, nơi có một cái động to và sâu thẳm. Chiếc động này cô đã đi qua nhiều lần nhưng chưa bao giờ dám chui vào. Khi Jaya đến trước cửa động, cô trèo lên những tảng đá, tò mò nhìn vào phía trong. Một miệng hang sâu hun hút hiện ra với những tiếng gió rít lên ghê rợn. Mím chặt môi, cô bước vào cửa động.

“Thật là tối, đúng là chỗ mình cần!”, cô tự thì thầm với chính mình. Dần dần chỉ còn một chút ánh sáng từ bên ngoài có thể lọt vào. Mỗi bước chân của cô vang lên rồi lọt thỏm vào chiều sâu hun hút. Jaya bỗng trượt ngã xuống mặt hang lạnh ngắt. Khi cô ngẩng mặt lên, cô cảm thấy như đông cứng lại vì những gì mình nhìn thấy…

Trước mắt của cô là một gương mặt đỏ rực với hai mắt long sòng sọc giống như một nữ quỷ hung dữ. Jaya bò lùi về phía sau một tảng đá, thân thể cô run rẩy. Một âm thanh ồm ồm vang lên từ phía đối diện:
– Vẻ ngoài này tạm bợ – Con yêu ơi đừng sợ!
Jaya vẫn không yên tâm hơn, cô lùi sâu hơn vào phía sau tảng đá và rút con dao mang sẵn trong người. Âm thanh lại vang lên:
– Đừng trốn và đừng chạy – Không như con thấy vậy!
– Có phải ngươi đang nói chuyện với ta không? Jaya thốt lên từ phía sau tảng đá.
– Mở trái tim con ra – Cho nỗi sợ lùi xa!
Không nghi ngờ gì nữa, nữ quỷ đang nói chuyện với Jaya.
– Bà muốn gì ở tôi? Jaya nói như khóc.
– Hãy nhìn sâu vào mắt – Những nhầm lẫn sẽ tắt!
“Nhìn vào mắt nữ quỷ ư? Làm sao mình dám!”, Jaya nghĩ vậy nhưng ngồi dậy, ngẩng đầu lên, nhìn qua tảng đá với đôi mắt he hé. Nữ quỷ đang gần ngay phía trước rồi, “Có lẽ mình nên làm điều đó nếu không nữ quỷ sẽ ăn thịt mình mất!”. Cô mở mắt ra nhưng không dám nhìn thẳng vào mắt nữ quỷ mà vội quay đầu đi ngay vì vẫn còn sợ hãi.
– Nhìn ta như người bạn – Nỗi sợ con sẽ cạn.
– Tôi sẽ cố gắng, nhưng bà đừng đến gần hơn nhé!
Jaya lấy hết can đảm, quay đầu nhìn lại một lần nữa. Cô nhớ lời của vị sư già: “Hãy nhìn bất cứ ai con gặp như một vị Bồ Tát”. Đầu tiên cô nhìn thấy một nữ quỷ hung tợn, sau đó cô nhìn thấy một đôi mắt long lanh. “Đây có thể là một vị Bồ Tát như lời tu sĩ dạy”, cô tự trấn an mình. Nhìn sâu hơn nữa vào đôi mắt ấy, cô bỗng thấy một sự dịu dàng kỳ lạ rồi khuôn mặt của nữ quỷ bỗng trở nên xinh đẹp lạ thường. Ngay thời điểm ấy, nữ quỷ bỗng tan thành một làn khói. Và, ngay ở chỗ đó, một người phụ nữ xinh đẹp và hiền từ đang đứng giữa một quầng sáng rực rỡ! Quá bất ngờ, Jaya lắp bắp:
– Bà…. Bà là ai?
– Bồ tát chính là ta – Cuối cùng con nhận ra.
Jaya thở phào nhẹ nhõm, trong cô dâng lên một sự ngạc nhiên và ngưỡng mộ:
– Con đã từng nghe về các nữ Bồ tát, họ có những phép thuật rất kỳ diệu, chắc hẳn bà cũng có chứ?
– Kỳ diệu hơn mọi điều – Trái tim biết thương yêu.
Câu trả lời quả là khó hiểu. Nhưng Jaya vẫn chưa hết bỡ ngỡ, cô nhìn quanh và hỏi:
– Thế còn con quỷ dữ lúc nãy đâu rồi?
Một nụ cười rạng rỡ nở trên khuôn mặt nữ Bồ tát:
– Ta là như thế nào – Do cách con nhìn vào.
– Có nghĩa là bà cũng là con quỷ dữ lúc nãy ư?
Nữ Bồ tát mỉm cười gật đầu và nói thêm:
– Điều bây giờ con cần – Là nuôi những hạt mầm.
Jaya tròn mắt:
– Hạt mầm gì cơ ạ?
Nữ Bồ tát cho tay vào trong tảng đá cứng, thật kỳ lạ, tảng đá bỗng như trong suốt mà không hề ngăn cản tay bà. Bà lấy ra một cuộn giấy và đặt vào tay của Jaya:
– Vượt qua mọi sợ hãi – Tình yêu sẽ còn mãi!
Vừa nói xong, nữ Bồ tát tan dần vào ánh sáng và biến mất.
– Từ từ đã, con vẫn chưa hiểu gì cả!
Jaya nói vọng theo, nhưng cô đã không còn thấy thêm gì nữa.

Tuy không hiểu nhiều nhưng Jaya vẫn cảm thấy trong lòng ấm áp, cô rời khỏi hang. Trời đã gần tối, mặt trăng đã lấp ló trên đỉnh núi. Nhìn xuống bàn tay, Jaya thấy cuộn giấy mở đầu bằng 4 chữ “Con đường Trong suốt”. Từ những gì nữ Bồ tát nói, cô hiểu đây là những hạt mầm mình cần phải vun trồng. Tậm trạng vui vẻ, Jaya cất bước về nhà…

Vừa mở cửa, cô đã nghe thấy tiếng hét của dì mình:
– Sao giờ này mày mới về? Đáng ra giờ này mày phải nấu xong cơm rồi! Lại đây, mày sẽ biết tay tao.

Nỗi sợ bị dì đánh mắng lại nổi lên trong lòng. Cô lùi vào phía sau cánh cửa, hai tay nắm chặt, chuẩn bị đón cơn thịnh nộ sắp đổ lên đầu. Cô định chạy ra cánh đồng và khóc như mọi khi…

“Vẻ ngoài này tạm bợ – Con yêu ơi đừng sợ!”
Âm thanh lúc nãy trong động bỗng tự nhiên vang lên trong đầu cô. Jaya dừng lại, nỗi sợ của cô dường như yếu đi…

“Đừng trốn và đừng chạy – Không như con thấy vậy!”
Trí nhớ rõ mồn một về những gì đã diễn ra trong động sâu lại hiện ra. Jaya suy nghĩ về câu nói đó, tự nhủ rằng, có lẽ hoàn cảnh chưa đến mức đáng sợ như mình tưởng.

“Mở trái tim con ra – Cho nỗi sợ lùi xa”.
Jaya nhìn về khuôn mặt đỏ lựng của dì, cô cố gắng suy nghĩ cho dì mình. Phải chăng dì cũng có những nỗi khổ riêng nên mới suốt ngày cáu gắt như vậy? Thay vì sợ hãi, cô mở rộng trái tim, một niềm thương cảm nhen nhóm…

“Hãy nhìn sâu vào mắt- Những nhầm lẫn sẽ tắt”.
Cô nhìn sâu vào mắt dì… Đầu tiên cô thấy một ánh mắt giận dữ, nhưng ẩn dưới đó là bao đau khổ khôn nguôi vì phải hứng chịu cái chết của chồng cùng với những năm tháng nhọc nhằn một mình nuôi 2 đứa con ruột lẫn đứa cháu họ. Rồi cô thấy một ánh mắt cũng đang khao khát yêu thương và thông cảm.

Cô bỗng thấy biết ơn và yêu thương dì hơn bao giờ hết! Dù sao nếu không có dì, cô cũng đã phải sống cuộc sống phiêu bạt nay đây mai đó. Nếu không có dì, cô sẽ không chạy vào động và không gặp được nữ Bồ tát. Nếu không có dì, cô đã không có quyết tâm thực hành những điều nữ Bồ tát dạy.

“Nhìn ta như người bạn – Nỗi sợ con sẽ cạn”
Người dì suốt ngày chỉ đem đến khổ đau và tai họa dường như biến mất. Trước mặt cô là một bà mẹ tần tảo, thân thương, đã chịu nhiều đau khổ mà không có ai chia sẻ cùng. Không còn một chút sợ hãi nào, cô tiến đến gần hơn, ôm chầm lấy dì.

“Bồ Tát chính là ta – Cuối cùng con nhận ra”
Jaya nghẹn ngào xúc động… Nhờ có lời dạy này, cô nhận ra rằng dì mình không khác nào một vị Bồ tát đã ở bên cô từ lâu. Tất cả những điều dì đã làm với cô từ yêu thương, chăm sóc đến giận dữ, đánh đập đều có một ý nghĩa nào đó mà đến giờ cô mới bắt đầu hiểu được. Cô thơm lên má dì. Lần đầu tiên, cô thấy khuôn mặt dì khi dịu xuống cũng thật là đẹp!

“Vượt qua mọi sợ hãi – Tình yêu sẽ còn mãi”.
Ở đâu không còn sợ hãi, ở đó sẽ có tình yêu. Tình yêu đã có sẵn ở đó nhưng tạm bị nỗi sợ hãi che mờ. Có lẽ đó là bài học đầu tiên, “Bồ tát dì” đã đến và dạy cho cô.

“Ta là như thế nào – do cách con nhìn vào”.
Đó là bài học thứ 2. Dì của Jaya có phải là một nữ Bồ tát hay không hoàn toàn do cách cô nhìn.
Cái ôm và nụ hôn của Jaya làm dì cô khựng lại, trái tim của bà như được đánh thức, người của bà chùng xuống, không nói nên lời. Tuy cơn giận chưa tan hẳn nhưng bà bỗng thấy lòng nhẹ đi, bà không muốn trách mắng nữa mà chỉ đẩy cô ra rồi bỏ đi.

“Kỳ diệu hơn mọi điều – Trái tim biết thương yêu”.
Lúc này, tất cả những điều nữ Bồ tát nói trở nên vô cùng ý nghĩa đối với Jaya. Cô học được rằng, thật tuyệt vời khi biết cách yêu thương ngay khi người khác đang làm mình đau khổ. Cô không muốn nhìn dì như một người gây chuyện nữa, cô sẽ nhìn dì mình như một vị Bồ tát.

“Điều bây giờ con cần – là nuôi những hạt mầm”.
Cô sẽ học cách gieo những hạt mầm của tình thương và trí tuệ, cho dù người kia đối xử với cô như thế nào. Cô muốn làm theo những gì ghi trong cuộn giấy. Còn gì tuyệt vời hơn nếu có thể trở thành một vị Bồ tát để giúp đỡ mình và mọi người một cách sâu sắc! Cô tự hứa với lòng phải quyết tâm thực hiện những gì ghi trong cuộn giấy mà nữ Bồ tát đã trao.

Ngày qua ngày, Jaya đối xử với dì mình như đối xử với một nữ Bồ tát. Mỗi khi bị dì nóng giận và quở trách, cô liền coi đó là một cơ hội để áp dụng Pháp. Dù bị dì đối xử bất công, cô cũng không giữ một chút oán trách nào trong tâm. Mỗi lần bị làm tổn thương, nhờ có Pháp, cô đều cố gắng đáp lại bằng ánh mắt và nụ cười yêu thương. Cô thực hành chăm chỉ những gì ghi trong cuộn giấy. Đối với cô, Dì thực sự đã trở thành một vị Bồ tát giúp cô tiến nhanh hơn trên con đường đã chọn.

Rồi ngày nọ, vào một đêm trăng sáng, Jaya đang ngủ trên tấm nệm của mình. Dì đã đến ngồi bên, vuốt nhẹ mái tóc mềm mại của cô, thì thầm:
– Con yêu, hãy chỉ cho ta cách để trở nên yêu thương và trí tuệ, giống như con!

*

Khi Zangthalpa kể xong câu chuyện, ngay cả những người nghi ngờ về ông nhất cũng không còn để ý chuyện tại sao ông lại ngồi đó giữa đám cầu vồng nữa. Họ đang mải nghĩ xem nên nhìn người khác là Bồ tát như thế nào và nên bắt đầu từ ai trong số họ quen!
(Nguồn: Trong Suốt)

Song kiếm hợp bích ;)

Posted by giangtrang on 19 October 2015 | No responses

image
1. Bố cưới năm 28 tuổi, có lần tôi hỏi:” Sao bố cưới muộn thế, thời bố 28 tuổi là ế lắm rồi nhỉ?” Bố trả lời:” Chờ mẹ con lớn chứ sao.” Vâng, bố hơn mẹ 8 tuổi.
2. Bố mẹ bất đồng quan điểm, mẹ bỏ vào phòng ko buồn nói chuyện với bố nữa. Bố tự dưng đưa cho tôi lọ hoa bảo đem vứt đi, tôi vâng lời liền làm theo. Thấy tôi đặt lọ hoa vào thùng rác rồi, bố bèn chạy vào phòng bảo mẹ:” Em ra mà xem con mình kìa, đang yên đang lành đem vứt lọ hoa em thích nhất.” Thế là bố mẹ làm hoà, tôi bị ăn mắng.

3. Mẹ hỏi sao 26 tuổi rồi còn ko dắt cô nào về cho mẹ xem mắt, tôi cười nịnh:” Con chưa gặp được ai đảm đang tháo vát như mẹ cả.” Mẹ nhìn nhìn tôi một hồi rồi bảo:” Thôi thực tế một tí đi con, con so thế nào được với bố con.”

4. Bố chơi bài thắng bao nhiêu tiền đưa hết cho mẹ, tôi lân la xin một ít, bố bảo:” Bạn trai con đâu, kêu nó cho con đi.”

5. Bố đi công tác về, lôi ra một lô lốc quà cho mẹ, tôi ngồi thẩn thơ nhìn. Cuối cùng bố bảo mẹ:” Có món nào em ko thích thì cho con đi.”

6. Valentine, bố mua sô cô la cho mẹ, tôi đòi ăn cùng, mẹ bảo:” Không ai tặng con à?”

7. Bố cứ về đến nhà là hỏi:” Mẹ con đâu?”

8. Có lần mẹ về thăm ngoại một tuần, hai bố con tự nấu cơm, tôi buồn bã bảo:” Con nhớ mẹ quá.” Bố đáp:” Bằng thế nào được bố nhớ mẹ.”

9. Bố mẹ to tiếng, tôi mà hùa theo mẹ nói bố, mẹ sẽ mắng tôi:” Trẻ con biết gì mà nói leo, về phòng.” Nếu tôi về phe bố trách mẹ, bố sẽ quát:” Ăn nói liên thiên, đi lau nhà!”

10. Đêm giao thừa cả nhà chơi phỏm, kết cục tôi và anh trai bị lột sạch tiền lì xì. Mấy hôm sau bố mẹ mặc áo đôi khoe:” Quà tất niên của hai con đó.”

11. Lễ tình nhân bố cho tôi tiền, tôi dè dặt bảo:” Con làm gì có người yêu đâu.” Bố nói:” Ai chả biết, tự lo bữa tối nhé, chốc bố mẹ đi ăn nhà hàng.”

12. Hai mẹ con ngồi ăn snack xem TV, bố bảo tôi:” Ăn ít thôi con, béo như heo sau thì ai thèm?” Tôi ko bằng lòng:” Mẹ cũng ăn kìa.” Bố đáp:” Mẹ có bố lo rồi, con thì có ai?”

13. Bố đi làm về hồ hởi bảo:” Hôm nay nhà mình đi ăn tiệm nhé?” Tôi sung sướng:” Nhất trí!!!” Mẹ:” Không đi.” Bố:” Thế thôi không đi nữa.”

14. Nick FB của bố là “Anh Ba vui vẻ”. Một lần bố mẹ cãi nhau, nick bố đổi thành” Anh Ba sầu đời”. Bây giờ thì nick bố là “Anh Ba hạnh phúc”.

15. Thằng bạn thân của tôi trước ngang ngược ham chơi, từng bỏ nhà đi vài ngày. Sau đó mẹ nó tìm thấy đưa nó về nhà. Tối ấy nó lén nghe thấy bố nó bảo:” Em còn tìm nó về làm gì nữa?” Mẹ nó trả lời:” Có mỗi thằng con trai không tìm về mà được à?” Bố nó:” Nó làm em tức điên lên, em còn bận lòng làm gì, cùng lắm mình đẻ đứa khác, em muốn đẻ thêm mấy đứa cũng được.” Sau lần đó, thằng bạn tôi ko dám bỏ nhà thêm lần nào nữa, nó sợ một khi ra đi là ko còn lối về.

16. Bố mua đồ ăn ngon về, tôi hớn hở lao vào chén, bố bảo:” Ăn ít thôi con, bớt phần mẹ với chứ!”

17. Có lần mẹ tan ca muộn, bố đón mẹ về, bèn hỏi:” Ăn cơm ko em?” Mẹ đáp:” Thôi, đang giảm cân.” Bố ko hài lòng bảo:” Giảm cái gì mà giảm, béo đến đâu cũng ko bằng con mình được. Cứ ăn đi.”

18. Đêm valentine, tôi ôm bó hoa hồng lộng lẫy về, ngồi xuống cạnh mẹ khoe:” Mẹ xem đẹp ko, người ta tặng con đó. Chắc mẹ lâu lắm ko đc ai tặng hoa rồi nhỉ.” Mẹ điềm đạm lôi dây chuyền đeo trên cổ ra:” Hoa thì ko có, nhưng bố vừa tặng mẹ đấy, có hơn chục triệu thôi.”

19. Mẹ:” Con thử xem ngon ko?”
Bố trách:” Bà cho tôi ăn với.”
Mẹ:” Để con ăn trước xem chín chưa đã.”

20. Hồi trước nhà chưa nuôi chó, mỗi lần ra khỏi cửa, bố với mẹ đi trước, tôi lủi thủi theo sau. Từ khi nhà nuôi chó, tình cảnh khá khẩm hơn nhiều, bố với mẹ đi trước, tôi dắt chó theo sau.

21. Mua áo mới về mẹ đòi mặc thử, kết cục bố phán:” Mẹ mặc đẹp hơn nhiều, con để mẹ mặc đi.”

22. “Bố ơi, cấp ba bố chọn Tự nhiên hay Xã hội ạ?”
“Tao chọn mẹ mày.”

23. Nghỉ đông cả nhà ngồi tàu hoả về thăm ngoại, đi qua một trạm bus thấy có một đôi tình nhân ôm nhau dưới màn mưa, mẹ bảo:” Nhìn xem lãng mạn chưa kìa?” Bố đáp:” Lãng mạn kiểu đó để bị ốm à, ôm nhau trong phòng không thích hơn à?”

24. Có lần mẹ lục tung ngăn tủ tìm giấy đăng kí kết hôn, bố ngồi xem TV bình thản nói:” Tìm làm gì, mất thì thôi, đằng nào mình cũng ko ly hôn.”

25. Có lần bố mẹ cãi nhau, mẹ bỏ ra phòng khách ko thèm để ý đến bố nữa. Bố lò dò theo sau, mở ứng dụng nói chuyện với mèo Tom, rồi cứ thế nói một mình:” Alo, người ngồi đằng kia là ai thế? Alo, người ngồi đằng kia sao ko nói gì thế? Alo, người ngồi đằng kia đói bụng chưa? Alo, người ngồi đằng kia muốn đi ăn lẩu ếch ko?…” Chưa được năm phút, mẹ đã bật cười ha hả.

26. Tôi thất tình, bố mẹ vỗ vai tôi an ủi thế này đây:” Bố mẹ quen nhau từ nhỏ, lớn lên thì phải lòng nhau, ra trường thì cưới, chưa từng thất tình, nên ko hiểu đc cảm giác của con lúc này. Nhưng thôi con đừng buồn, bố mẹ đưa con đi ăn tiệm nha.”

27. Đi bus bị thó mất di động, về nhà nhăn nhó đòi bố mua cái mới cho, bố bảo:” Mới mất đã mua ngay làm gì, để con buồn bã vài ngày đã.” Cơm tối, mẹ bảo chán cái di động đang dùng rồi, bố liền bảo:” Em cho con đi, chốc cơm xong anh đưa đi mua cái mới.”

28. Một lần bố mẹ cãi nhau, mẹ hậm hực nói:” Ông xem bạn bè ông ai cũng nhà lầu xe hơi, ko thì trưởng phòng giám đốc cả rồi. Ông thì có gì nào?” Bố tôi từ tốn:” Tôi có bà là đủ rồi.” Vâng, mẹ tôi á khẩu ngay lập tức.

29. Bố mẹ định đi nhà hàng cao cấp nhân ngày lễ tình nhân, tôi nằng nặc đòi đi cùng: “Cho con đi với, người ta bảo con gái kiếp trước là tình nhân của bố đấy, con có quyền được đi cùng.” Bố đáp: “Nếu thế kiếp trước chắc chắn bố dẫn con đi rồi, kiếp này nghỉ nhé.”
(St)
===
Đọc về anh bô thông minh vui vẻ này, nhớ lại hầu hết các đoạn thoại vui của Hà Trương, và những đoạn của ông bô ngày ổng còn tràn đầy phong độ 😀

Việt Nam Văn Hoá Sử Cương (đọc)

Posted by giangtrang on 21 September 2015 | No responses

Mưa gió nhỉ. Có một điều hơi lạ là những trận mưa gần đây mình không còn mảy may thấy trời mưa thì buồn. Cái cảm giác giống như tuổi trẻ yên lặng, trong trẻo vẫn còn quanh đây, qua những nỗi buồn đã vừa đủ. Có một mùa muộn màng của sự thật lại bắt đầu một sức sống khác. Trong lúc chờ nồi cháo dậy mùi ngải cứu và đỗ xanh thơm nức, đọc kỹ hơn cuốn Việt Nam Văn hoá Sử Cương (Đào Duy Anh) được bạn tặng. Ta không phủ nhận quá khứ, chỉ muốn lặng lẽ sắp xếp lại một thứ luật bình đẳng giữa những giá trị tình cảm và tinh thần.

22.9

Chủ Nhật

Posted by giangtrang on 6 September 2015 | No responses

Chủ Nhật.
Một ngày Chủ Nhật dễ chịu. Con bỏ mẹ đi chơi tít mít. Cô giáo piano nhà đối diện tập đàn chăm chỉ cả ngày, tiếng đàn hôm nay có mùi vị hơn (không cần trông chờ vào trời mưa). Đọc lai rai hết một cuốn sách, thấy thêm một ít trong Kinh điển. Ngủ gật trong khi đọc sách, thành “trà pha lại gái ngủ trưa”. Bị bóng đè, thấy mình lạc vào khung cảnh thời chiến, đi qua ba bốn trạm y tế khốc liệt và vượt qua sông trên một cây cầu sắt đầy rác, thản nhiên không sợ truy đuổi. Tỉnh dậy, lãnh đạm ngồi nhìn mấy sinh linh vui tính trong chậu sen cạn. Bùn thì lắng, nước thì trong, lá sen vẫn lớn từng ngày. Lựu có quả, và tiếp tục sắp ra một đợt nhiều hoa… Tôi tin vào trời đất, phó mặc mọi thứ cho vũ trụ này. Kinh điển mô tả cách thế giới vận hành, tránh việc giải thích nguồn gốc vũ trụ. Tôi tin vào trời đất, phó thác cho tự nhiên như tin rằng không có gì là số phận hay định mệnh. Chúng ta đều là những nghệ sĩ mà lời thoại của mình đã được viết chính bằng kết quả của những hành động của riêng mình. Hạnh phúc, hay bất hạnh tuỳ thuộc vào cách dụng tâm. Sống thôi. Không có con sông nào để vượt qua. Vui thì buồn. Cố gắng sáng suốt thêm tâm của mình, và luôn tin vào chân lý.

màu xanh

Posted by giangtrang on 2 September 2015 | No responses

image
photo: một bức tượng đẹp

Người ta bảo đời như mộng
Ta bảo giấc mộng như cuộc đời
Cuộc đời ngắn ngủi, ly biệt hợp tan
Vội vàng gấp rút
Lại già cỗi, lại thanh xuân
Ánh sáng lúc đêm tối
Trầm mặc buổi ban mai
Thiên sứ nơi địa ngục
U hồn nơi thiên đàng
Lúc giật mình tỉnh khỏi mộng
Ngươi đã đi hết đoạn đường đời
(lời ca trong phim Diệp Vấn)

Thỉnh thoảng ngồi xem phim về Diệp Vấn, cũng cốt để nghe lại đoạn ca này.
Lời ca trong sáng thăm thẳm như lời kinh, cô đào yểu điệu tay vơn theo nhịp áo lả lơi.
Gần gũi và giản dị như lời tâm tình về tình yêu và cuộc sống trong cái dung hoà giữa cảm thức thản nhiên với chút gì day dứt. Một lời khuyên nhủ tâm tình trước cái mông mênh đời sống.

Thời gian này ở Hà Nội, cũng như nhiều nơi, đang rơi vào suy thoái kinh tế. Mỗi ngày ở Hà Nội của mình là một ngày trông quán xá. Cái quán dần dà đã gần gần với cảm giác một góc nhà. Ngồi triền miên trên chiếc ghế trong góc, đọc, nhấm nháp chút gì đó sau vài đầu việc thường ngày, và quan sát mọi người qua lại. Mọi người bước vào quán dường như đều bỏ bớt một chút gì lo toan ra phía sau phố phường. Không ai nổi giận với ai, chỉ có nụ cười, dù trong trầm lặng. Sự tử tế giữa con người với con người luôn khiến mình tin rằng vẫn có thể gây dựng chầm chậm một góc riêng nào đó giữa lòng thành phố đã quá nhiều láo nháo này. Ở góc này không cần có những anh hùng, không gian ấy sẽ tự sản sinh ra một năng lượng hồn nhiên vô tư lự của những bước chân ghé vào. Ở đây không nợ nần gì với quá khứ. Trông ra góc vườn nhỏ chỉ thấy màu cây xanh không nói gì. Có những chiều tối giản đơn ăn uống, nghe ca hát và nhắc nhở nhau giữ gìn sức khoẻ.

Giao thời (*)

Posted by giangtrang on 24 August 2015 | No responses

*
Bơ bảo: sao mẹ suốt ngày chỉ đến hiệu sách nhỏ nhỏ của bác Hoa, mẹ không thử đi vào mấy hiệu sách của con à?
Mình bảo: à là vì hơn chục năm nay mẹ chỉ quen mỗi bác Hoa ở cái phố sách này, hiệu sách nhỏ nhưng bác ấy có duyên và có nhiều thứ mẹ chỉ cần hỏi là thấy, không phải đi tìm.
– thế mẹ thấy con đang nghĩ gì?
– thì con nghĩ cái con đang nghĩ, mẹ có phải là con đâu mà biết chính xác
– mẹ cứ thử nói xem nào, mẹ rất hay đọc được suy nghĩ của con mà.. (rồi nàng nắm tay mẹ cười âu yếm)
– mẹ nghĩ con đang nghĩ con yêu mẹ, nhưng có lẽ ta sẽ tìm xem có mấy cuốn sách tô màu kiểu như Khu vườn bí mật nhỉ?
Rồi nàng cười khanh khách và bảo: con yêu mẹ lắm ấy!
Những khoảnh khắc đó là hạnh phúc.

*
Chiều qua tình cờ mua lại Ly tao khi dẫn Bơ đi chơi hiệu sách bác Hoa. Năm xưa khi lên 8 tuổi, trước những ngày bố đưa mẹ đi xa chữa bệnh đằng đẵng, bố rủ lên tầng 2 soạn lại sách, hai bố con ngồi giữa những chồng sách xếp chất đống từ sàn nhà lên gần tới nóc phòng. Bố tìm cuốn từ điển Hán Việt của Đào Duy Anh và bảo: này, lên lớp 3 rồi thì bớt đi chơi bi đánh đáo, nên thôi đánh nhau với bọn trong phố, ở nhà mà tra nghĩa trong cuốn từ điển này cũng vui vì bố sẽ không ở nhà thường xuyên để vặn vẹo hỏi ý nghĩa của từng từ trong tập Tam quốc chí, Tây Du Ký con đang đọc. Chồng sách này quý, bố mang từ miền Nam ra, khi nào lớn thì đọc, không nên tự ý cho ai mượn nếu chưa hỏi bố. Tất nhiên lúc đó như vô số lần bố dặn tai nọ lại lọt sang tai kia, chuyện chơi bời nghịch ngợm đọc sách hay không là chuyện của riêng mình, bố có nhốt trong nhà thì vẫn còn nhiều thứ để nghịch ngợm chứ không đến nỗi phải cắm mặt vào cuốn từ điển Hán Việt. (Một trong những trò nghịch tai quái nhất là doạ con em gái mới lên 4 rằng trong nhà có ma rồi cố gắng thử nhét đầu nó qua song cửa gỗ xem có lọt không, với ý “tốt” biết đâu nó vẫn có thể ra ngoài đi chơi dù một ngày xấu trời lại bị bố mẹ nhốt trong nhà để đọc sách. Trò này hình như làm con Quỳnh bị ám ảnh đến già!).

Tuy vậy, cũng có lúc không biết nghịch trò gì thì leo lên tầng 2 xem đống sách của bố mẹ. Cuối tuần về nhà, trong lúc đánh cờ bố hỏi có đọc được thêm cái gì không, 10 lần như 10 đều có mỗi câu trả lời: con chưa đọc, đi chơi với trông em và nấu cơm thì còn đọc sách làm gì nữa. Bố chẳng nói gì, dồn cờ vào thế bí cười ha hả: có cần xin đi lại không, ngu lắm đồ thông minh ạ, cứ loi choi loi choi rồi chẳng làm được cái tích sự gì cho đời! Năm đó, cũng làm được một việc nhỏ nhỏ, đi thi học sinh giỏi tỉnh khuân về giải nhất. Về nhà bố vui nhẹ, rồi cứ tưng tửng, không ra vẻ khuyến khích chuyện thi học sinh giỏi. Bố lạnh lùng bảo: lên lớp 4 vào chuyên Toán nhé, đừng có học chuyên Văn như lời mẹ mày muốn mà lân la tay nhặt lá chân đá ống bơ, hỏng cả đời đấy con ạ. Muốn đọc và hiểu người ta viết cái gì, vào đầu được, rồi diễn tả chính xác điều mình nghĩ, mình thấy thì phải có tư duy logic, tư duy khoa học trước đã. Kể từ đó, không ham hố học hành để vào đội tuyển, thời gian xong bài dùng triệt để cho việc chơi và bày trò nghịch ngợm. Đời đi học, chỉ cần cam kết một mục tiêu bố đã giao phó: không được phép để ai chỉ vào mặt con nhà 3 đời giáo viên mà học dốt là được, thích gì đọc nấy, muốn thi vào đâu thì đỗ đấy, không cần giải thưởng học sinh giỏi.

*
Trong lúc đánh cờ thỉnh thoảng bố lại đọc thuộc lòng một đoạn trong một cuốn sách. Chủ yếu là sách Tàu. Bố bảo đoạn này Đào Duy Anh dịch, đoạn kia trong cuốn này của Nguyễn Hiến Lê dịch, đoạn này trong Trang tử Nam Hoa kinh do Nhượng Tống dịch, nguyên nghĩa nó thế này…thế này. Mình bảo: sao bố có thể thuộc được nhỉ? Bố bảo: vì đấy là cần câu cơm nuôi chúng mày, tao cũng có ước mơ làm khoa học chứ không phải một ông dạy Cổ văn! Còn mày, toàn xem sách chứ có đọc nghiền ngẫm đâu, chỉ đi chơi và nghịch bậy là giỏi, may chưa nghịch láo. Thiện ác rõ ràng, thẳng thắn trung thực, cố gắng mà sống tử tế là được, quân tử và bướng bỉnh cũng chẳng làm được cái gì cho đời con ạ, rồi xem!

*
Đến tận bây giờ, tất cả những thứ bố dạy “truyền miệng” trong lúc dạy đánh cờ, dạy chăm cây, dạy chăm chó đều là những khoảnh khắc hạnh phúc. Hạnh phúc chỉ là những khoảnh khắc. Rất khó có được cảm giác hạnh phúc kéo dài hơn vài giờ, nhưng trọn vẹn mãi mãi.

Khi nuôi con càng thấy rõ nhiều xung đột của những giá trị cổ truyền với những điều mới của “văn hoá” bây giờ. Mỗi lần cùng con ra hiệu sách, con mua sách tô màu của con, mẹ mua lại những cuốn sách đã nhìn thấy tên trong gia tài sách của ông bô mẹ, và đọc. Cũng cần xét lại cho biết rõ chân tướng văn hoá xưa là thế nào, để mà truyện trò cùng con trong hành trình sống và tìm thấy những chân giá trị của văn hoá mới. Dẫu sao thì, dù đang sống ở đoạn nào ta vẫn luôn muốn có một trung tâm, muốn được bình an trong một thế giới mà ta có thể dựa vào được. Cái có thực duy nhất là còn lại những khoảnh khắc hạnh phúc, khi lang thang trong không gian và thời gian, khi ghép lại những mảnh vụn.

* Chiều lên, chiều lên, bên ấm trà lại đọc LY TAO – Khuất Nguyên;

CHIÊU HỒN
Ta từ nhỏ trong sạch, ngay thẳng,
Theo nghĩa xưa lòng chẳng đổi dời.
Trước sau đức nết vẹn mười,
Cuốn lôi chỉ sợ bùn đời lây đen.
Đức nết ấy người trên chẳng rõ,
Bao nhiêu năm sầu khổ, cơ đày!
Ngồi cao Thượng đế đã hay,
Gọi Vu Dương, phán rằng: “Nay dưới đời,
Có một kẻ hồn rời phách lạc,
Trẫm muốn cho lại được vẹn toàn.
Bói rồi, ngươi sẽ ơn ban,
Lại cho hồn phách yên hàn như xưa!”
Vu Dương vội quỳ thưa:” Việc đó,
Dẫu mệnh trời cũng khó vâng lời!
Bó mà sai bảo đến tôi,
Còn quan Chưởng mộng thì coi việc gì?
Vả bói toán sợ khi việc lỡ:
Hồn phách kia tan rữa biết sao?”
Truyền rằng:” Đã vậy Trẫm giao,
Cho nhà ngươi phải mau mau chiêu hồn!”

Chiêu rằng:
Hồn ơi! thương nhớ ra về!
Xác thường hồn nỡ bỏ lìa?
Lang thang vơ vẩn làm gì bốn phương?
Chốn vui hồn nỡ chẳng màng,
Lại tìm những chỗ bất tường mà đi!
Hồn ơi! thương nhớ ra về!
Lang thang vơ vẩn làm gì Đông phương?
Người dài nghìn trượng nghênh ngang,
Tìm hồn chỉ những toan đường nuốt tươi!
Xỉ nhau có chục mặt trời!
Chảy vàng, nổ đá, chúng thời đã quen!
Hồn sang sẽ rửa tan liền!
Ở sao cho được, kíp nên tìm về!
Hồn ơi! thương nhớ ra về!
Lang thang vơ vẩn làm gì Nam phương?
Răng đen, mình trổ dọc ngang,
Bắt người róc thịt, băm xương tế thần!
Đầy đồng giống cáo béo lăn!
Đầy rừng lại sẵn giống trăn lạ đời!
Chín đầu rắn độc sợ ai?
Đi về như gió, nuốt người đã quen?
Hồn sang sẽ mắc vạ liền,
Chơi lâu sao được, kíp nên tìm về!
Hồn ơi! thương nhớ ta về!
Lang thang vơ vẩn làm gì Tây phương?
Dậm ngàn bể cát mênh mang,
Cuốn vào Vực Sét khôn đường đón ngăn…
Dẫu rằng may được thoát thân,
Đồng hoang cách sống khó khăn vô chừng!
Ong đen lớn tựa hũ bưng!
Kềnh càng kiến đỏ to bằng con voi!
Nước khôn kiếm, đất thối người!
Thóc, ngô chẳng mọc, ăn loài cỏ tranh!
Ngày, đêm, nào chỗ thương mình,
Mơ hồ vô hạn, mông mênh vô ngần!
E khi tai vạ đến thân,
Ở làm chi nữa mau chân tìm về!
Hồn ơi! thương nhớ ra về!
Lang thang vơ vẩn làm gì Bắc phương?
Núi băng chất ngất dọc đường!
Bạt ngàn mưa tuyết bay ngang đêm ngày!
Ở lâu sao được chồn này?
Mau mau cưỡi gió, đạp mây tìm về!
Hồn ơi! thương nhớ ra về!
Xin đừng vơ vẩn lên chi cõi trời!
Chín lần cửa ải chặt cài!
Hùm, beo đón lối xơi người trần gian!
Chín đầu Thiên tướng sốt gan,
Một tay nhổ bật chín ngàn gốc cây!
Sói Trời dọc mắt, dọc mày!
Qua qua, lại lại suốt ngày nhao nhao!
Treo người lên ngọn cây cao,
Nô đùa chán, lại quăng vào vực khơi!
Quăng rối trở lại tâu Trời…
Chết mà muốn được chết tươi được nào!
Cõi Trời guy hiểm xiết bao!
Về thôi! hồn há mau mau tìm về!
Hồn ơi! thương nhớ ra về!
Xin đừng tìm xuống làm gì cõi Âm!
Mình trâu, mắt báo, mặt hầm,
Đội sừng, quý sứ xăm xăm đuổi người!
Bàn tay vết máu tanh hôi,
Xưa nay ăn sống, nuốt tươi đã thường!
Ở chi mang lấy tai ương!
Về thôi! hồn khá tìm phương trở về!
Hồn ơi! thương nhớ ra về!
Cửa thành rộng mở, hồn thì dừng chân…
Sợi Tề, bông Trịnh, tơ Tần…
Thầy mo đi trước ân cần chiêu hô!
Lễ nghi sắp đặt đủ đồ,
Mau về chốn cũ, ở cho thư nhàn!
Nhà hồn vắng vẻ, bình an,
Bốn phương Trời, Đất quân gian đầy đường!
Thềm cao, buồng kín, cửa sang…
Bên non, lầu, gác nghênh ngang trập trùng…
Cổng ngoài chạy triện, sơn hồng,
Suối tuôn, sông chảy đêm ngày,
Bông lan, bông huệ, gió lay rì rào…
Ngọc quỳnh trên nóc treo cao,
Miến xanh, chiếu đỏ, bước vào buồng trong:
Chăn trâu, đệm thuý, sáng lồng…
Giáp tường buông rủ mấy trùng màn the…
Diềm màn chân chỉ lưu ly…
Bầy trong bao thức trân kỳ không tên!
Dầu lan sáng tỏ ngọn đèn,
Mặt hoa hai dãy, that phiên chực hầu!
Tóc đầu, bao kiểu khác nhau!
Con nhà nền nếp cung sau chật lèn!
Vẻ người xinh, đẹp, có duyên,
Đua nhau chiều chuộng mong bền lòng yêu!
Má hồng thấp thoáng buồng điều…
Long land con mắt, mỹ miều đường ngôi…
Nước da càng ngắm, càng tươi…
Buồng sâu, hiên vắng, đợi người yêu thương!
Thềm cao, màn thuý sửa sang…
Bức tường vôi đỏ…tấm rường ngọc đen…
Rắn, rồng, xà chạm, trông lên…
Này hồ bán nguyệt kề bên hiên ngoài…
Đầu mùa, sen, súng đua tươi,
Gió rung hoa đỏ lẫn mùi sóng xanh…
Đỡ chân, xe nhỏ nhẹ thênh…
Da beo sặc sỡ bao quanh đệm ngồi…
Cửa lan, giậu ngọc bao ngoài…
Đi xa chi nữa, hồn ơi tìm về!
Món ăn sắp đặt nhiều ghê:
Thang mì, xôi nếp, cháo kê…đủ đồ!
Đắng, cay, mặn, chát, ngọt, chua…
Ninh nhừ kìa món gân bò, ngon thay!
Nước canh chua, chát, ai bày?
Pha thêm nước mía, dê quay, giải hầm…
Le, mòng, rang, sếu, sâm cầm…
Cua, rùa, gà, vịt, béo mầm thiếu chi!
Bánh thì rựa mận, sô sê…
Rượu thì rượu ngọt đầy be khuyên chào!
Chén quỳnh sắp đặt xinh sao!
Ha thêm nước đá, uống vào mát thay!
Về thôi, đừng trễ, chớ chầy!
Nghiêm trang, yên ổn, đâu tầy nhà ta!
Giúp vui nữ nhạc gọi ra;
Trống, chuống xen với lời ca não nùng!
Hái sen này khúc sang sông!
Dở say, người đẹp má hồng nhởn nhơ…
Gợi tình, sóng mắt sẽ đưa.
Phong là, rủ gấm, đáng ưa mọi chiều!
Đường ngôi, mái tóc mỹ miều,
Song song cùng dạy múa đều đôi bên…
Vạt hồng trước án đua chen,
Rập rình tiếng trống nối xen dịp đàn.
Vang sân, tiếng hát nổi ran,
Qua làn Đại Lã, sang làn Ngô Du…
Gái, trai ngồi, đứng xô bồ.
Phấn, son, áo, mũ, mơ hồ khôn phân!
Yêu kiều khắp mặt xa gần,
Nhưng riêng lối Sở có phần xinh hơn!
Con ngà lại giở cờ bàn,
Lăm le cao thấp, chập chờn hơn thua…
Om sòm thét lớn, cười đua,
Thì giờ ai kẻ tiếc cho canh tàn?
Rung chuông, gõ mõ, gảy đàn…
Đắm say chè chén, vui tràn ngày đêm…
Dấu lan, đèn sáng rót thêm,
Bên hoa chợt nghĩ nỗi niềm xa xăm…
Cực lòng hát khúc đồng tâm!
Chén mời cạn, những âm thầm tiệc vui!
Này đây chốn cũ hồn ơi!
Đã tìm, đã gọi, xa xôi chớ nề!

Vãn rằng:
Xuân vừa tới, năm thì vừa đổi,
Đi sang Nam, thui thủi mình ta!
Bên sông bạch chỉ đâm hoa,
Mà lau, mà sậy lá đà đều nhau!
Qua Lư Giang, đi vào Trường Bạc,
Tựa bên chầm, ngơ ngác trông mong:
Ngựa xe nghìn cỗ ruổi đông,
Đuốc dong, khói, lửa bốc xông tận trời!
Người vây kín, ta thời vào trước,
Lùi bước ra bắt được xe sang,
Theo vua vào cánh rừng ngang,
Tay vua đón bắn chặn đường trâu xanh!
Đêm thấm thoắt bình minh đỏ ối…
Nhìn quanh mình, nào phải lối xưa!
Dưới sông nước chảy lững lờ,
Trên sông gió thổi bơ xờ ngàn phong!
Mòn con mắt xa trông nghìn dậm,
Mảnh lòng xuân thấm đẫm thương đau!
Cõi Nam bao nỗi thảm sầu!
Hồn ơi! thương nhớ mau mau tìm về!


(*) ghi tạm cái tít, để không quên mấy điều cần nhớ.

Thành phố này chỉ đẹp khi mưa

Posted by giangtrang on 31 July 2015 | No responses

Thứ 7 bắt đầu những cơn mưa dầy, nặng hạt. Dưới những lùm cây lướt thướt nước mưa, sau cửa sổ, có người chơi dương cầm. Tiếng đàn đơn giản ít tính nghệ sỹ của cô giáo trẻ tách bạch hẳn tiếng mưa đều đều trì tục lại nhắc ta nhớ đến thành phố này chỉ đẹp nhất khi mưa. Mọi thứ láo nháo, mọi thứ mùi mọi thứ màu đang lên men và phân rã của nó đang được cơn mưa cất giấu. Đúng, một gương mặt Hà Nội quen thuộc, ta vẫn yêu em và vẫn thuộc về chốn này.

1.8.2015

10459110_10152407353184279_3079525345780822057_n

Chủ Nhật

Posted by giangtrang on 26 July 2015 | No responses

Chủ Nhật đối với tôi là ông già im lặng. Tôi mừng vì một tuần đã hết. Ban đêm, khi tôi còn đang ngủ, tôi thấy giấc mơ lý giải thêm nhiều chuyện về cuộc chiến của những anh hùng thời trung cổ, tôi đứng xem giấc mơ rồi bảo: tôi không cần phải là những vĩ nhân như các người, tôi chỉ cần vô tư và cẩn trọng đã là đủ. Thế rồi tôi ngủ tiếp, thấy mình đi trong sương mù. Ở đó mọi mọi phương hướng đều vô nghĩa. Tôi cứ đi, không chủ đích. Có người hỏi tôi cứ đi thế à, với khả năng và sự chuẩn bị như thế sao? Chọn hướng Nam hay hướng Bắc? Tôi sống để vì lợi ích gì? Tôi không đáp, im lặng thản nhiên đi tiếp, đi tiếp trong vùng sương mù. Tôi biết, ta chỉ có thể trả lời những câu hỏi đó bằng cả cuộc đời, chứ không phải bằng lời.

Hà Nội buồn tê bình yên như lá cỏ bên đường

Posted by giangtrang on 24 July 2015 | No responses

Hà Nội hôm nay chắc bị thời tiết làm cho đẹp hơn.
Mái kính còn vệt mưa, vu vơ buồn chụp chưa ra cái vu vơ buồn nấp sau vòm cây.
Lại post ảnh lúc lang thang một mình.
Đi chơi quên được Hà Nội vì bận yêu nhiều thứ.
Khi về Hà Nội trong đơn độc thi thoảng sang trọng dành cho mình hẳn một chiều ngồi nhớ.
Nhớ một người đã buồn. Rồi nhớ xa xa hơn một người.
Lòng vòng không biết mình nhớ buồn nào.
Đứng trên lầu Bảo tàng MoMA thấy mình cứ muốn đứng yên ra đấy.
Xem mọi người đi qua đi lại chơi.
New York 2013 – ảnh chụp vu vơ.

11796206_10153288403009279_2296283462475695883_n