giang trang

vặt vãnh 365 ngày..

Đôi mắt màu xanh

Posted by giangtrang on 28 August 2015 | No responses

Dù sao cũng đứng khoanh tay
bờ xanh tuyết cỏ nhú mầm hanh hao

Đồng hoang lặng gió nghiêng nghiêng
anh như chú nhỏ tìm về mắt em

Con chim chào nửa khung đời
giọt thương giọt nhớ rơi vào lẻ loi

Màu trời là trái tim anh
em là cây đứng đôi bờ xanh xanh

Áo trắng là áo trắng ai
bỏ ta ở lại buồn hoe mắt cười

Em là khói ấy chưa phai
màu xanh xanh mắt một vùng lặng im

Hỏi thăm phố nhỏ bên đời
vườn xưa em có đôi lần lại chơi

Thôi thì thôi thế thế thôi
thôi thì ta cứ một đời mộng rơi

Em đi tuyết đổ đôi đường
hồn ta bỏ ngỏ ngày xưa những gì

Màu xanh mắt ấy chưa phai
Còn ai, ai lại chung đường em đi

28.8

Giao thời (*)

Posted by giangtrang on 24 August 2015 | No responses

*
Bơ bảo: sao mẹ suốt ngày chỉ đến hiệu sách nhỏ nhỏ của bác Hoa, mẹ không thử đi vào mấy hiệu sách của con à?
Mình bảo: à là vì hơn chục năm nay mẹ chỉ quen mỗi bác Hoa ở cái phố sách này, hiệu sách nhỏ nhưng bác ấy có duyên và có nhiều thứ mẹ chỉ cần hỏi là thấy, không phải đi tìm.
– thế mẹ thấy con đang nghĩ gì?
– thì con nghĩ cái con đang nghĩ, mẹ có phải là con đâu mà biết chính xác
– mẹ cứ thử nói xem nào, mẹ rất hay đọc được suy nghĩ của con mà.. (rồi nàng nắm tay mẹ cười âu yếm)
– mẹ nghĩ con đang nghĩ con yêu mẹ, nhưng có lẽ ta sẽ tìm xem có mấy cuốn sách tô màu kiểu như Khu vườn bí mật nhỉ?
Rồi nàng cười khanh khách và bảo: con yêu mẹ lắm ấy!
Những khoảnh khắc đó là hạnh phúc.

*
Chiều qua tình cờ mua lại Ly tao khi dẫn Bơ đi chơi hiệu sách bác Hoa. Năm xưa khi lên 8 tuổi, trước những ngày bố đưa mẹ đi xa chữa bệnh đằng đẵng, bố rủ lên tầng 2 soạn lại sách, hai bố con ngồi giữa những chồng sách xếp chất đống từ sàn nhà lên gần tới nóc phòng. Bố tìm cuốn từ điển Hán Việt của Đào Duy Anh và bảo: này, lên lớp 3 rồi thì bớt đi chơi bi đánh đáo, nên thôi đánh nhau với bọn trong phố, ở nhà mà tra nghĩa trong cuốn từ điển này cũng vui vì bố sẽ không ở nhà thường xuyên để vặn vẹo hỏi ý nghĩa của từng từ trong tập Tam quốc chí, Tây Du Ký con đang đọc. Chồng sách này quý, bố mang từ miền Nam ra, khi nào lớn thì đọc, không nên tự ý cho ai mượn nếu chưa hỏi bố. Tất nhiên lúc đó như vô số lần bố dặn tai nọ lại lọt sang tai kia, chuyện chơi bời nghịch ngợm đọc sách hay không là chuyện của riêng mình, bố có nhốt trong nhà thì vẫn còn nhiều thứ để nghịch ngợm chứ không đến nỗi phải cắm mặt vào cuốn từ điển Hán Việt. (Một trong những trò nghịch tai quái nhất là doạ con em gái mới lên 4 rằng trong nhà có ma rồi cố gắng thử nhét đầu nó qua song cửa gỗ xem có lọt không, với ý “tốt” biết đâu nó vẫn có thể ra ngoài đi chơi dù một ngày xấu trời lại bị bố mẹ nhốt trong nhà để đọc sách. Trò này hình như làm con Quỳnh bị ám ảnh đến già!).

Tuy vậy, cũng có lúc không biết nghịch trò gì thì leo lên tầng 2 xem đống sách của bố mẹ. Cuối tuần về nhà, trong lúc đánh cờ bố hỏi có đọc được thêm cái gì không, 10 lần như 10 đều có mỗi câu trả lời: con chưa đọc, đi chơi với trông em và nấu cơm thì còn đọc sách làm gì nữa. Bố chẳng nói gì, dồn cờ vào thế bí cười ha hả: có cần xin đi lại không, ngu lắm đồ thông minh ạ, cứ loi choi loi choi rồi chẳng làm được cái tích sự gì cho đời! Năm đó, cũng làm được một việc nhỏ nhỏ, đi thi học sinh giỏi tỉnh khuân về giải nhất. Về nhà bố vui nhẹ, rồi cứ tưng tửng, không ra vẻ khuyến khích chuyện thi học sinh giỏi. Bố lạnh lùng bảo: lên lớp 4 vào chuyên Toán nhé, đừng có học chuyên Văn như lời mẹ mày muốn mà lân la tay nhặt lá chân đá ống bơ, hỏng cả đời đấy con ạ. Muốn đọc và hiểu người ta viết cái gì, vào đầu được, rồi diễn tả chính xác điều mình nghĩ, mình thấy thì phải có tư duy logic, tư duy khoa học trước đã. Kể từ đó, không ham hố học hành để vào đội tuyển, thời gian xong bài dùng triệt để cho việc chơi và bày trò nghịch ngợm. Đời đi học, chỉ cần cam kết một mục tiêu bố đã giao phó: không được phép để ai chỉ vào mặt con nhà 3 đời giáo viên mà học dốt là được, thích gì đọc nấy, muốn thi vào đâu thì đỗ đấy, không cần giải thưởng học sinh giỏi.

*
Trong lúc đánh cờ thỉnh thoảng bố lại đọc thuộc lòng một đoạn trong một cuốn sách. Chủ yếu là sách Tàu. Bố bảo đoạn này Đào Duy Anh dịch, đoạn kia trong cuốn này của Nguyễn Hiến Lê dịch, đoạn này trong Trang tử Nam Hoa kinh do Nhượng Tống dịch, nguyên nghĩa nó thế này…thế này. Mình bảo: sao bố có thể thuộc được nhỉ? Bố bảo: vì đấy là cần câu cơm nuôi chúng mày, tao cũng có ước mơ làm khoa học chứ không phải một ông dạy Cổ văn! Còn mày, toàn xem sách chứ có đọc nghiền ngẫm đâu, chỉ đi chơi và nghịch bậy là giỏi, may chưa nghịch láo. Thiện ác rõ ràng, thẳng thắn trung thực, cố gắng mà sống tử tế là được, quân tử và bướng bỉnh cũng chẳng làm được cái gì cho đời con ạ, rồi xem!

*
Đến tận bây giờ, tất cả những thứ bố dạy “truyền miệng” trong lúc dạy đánh cờ, dạy chăm cây, dạy chăm chó đều là những khoảnh khắc hạnh phúc. Hạnh phúc chỉ là những khoảnh khắc. Rất khó có được cảm giác hạnh phúc kéo dài hơn vài giờ, nhưng trọn vẹn mãi mãi.

Khi nuôi con càng thấy rõ nhiều xung đột của những giá trị cổ truyền với những điều mới của “văn hoá” bây giờ. Mỗi lần cùng con ra hiệu sách, con mua sách tô màu của con, mẹ mua lại những cuốn sách đã nhìn thấy tên trong gia tài sách của ông bô mẹ, và đọc. Cũng cần xét lại cho biết rõ chân tướng văn hoá xưa là thế nào, để mà truyện trò cùng con trong hành trình sống và tìm thấy những chân giá trị của văn hoá mới. Dẫu sao thì, dù đang sống ở đoạn nào ta vẫn luôn muốn có một trung tâm, muốn được bình an trong một thế giới mà ta có thể dựa vào được. Cái có thực duy nhất là còn lại những khoảnh khắc hạnh phúc, khi lang thang trong không gian và thời gian, khi ghép lại những mảnh vụn.

* Chiều lên, chiều lên, bên ấm trà lại đọc LY TAO – Khuất Nguyên;

CHIÊU HỒN
Ta từ nhỏ trong sạch, ngay thẳng,
Theo nghĩa xưa lòng chẳng đổi dời.
Trước sau đức nết vẹn mười,
Cuốn lôi chỉ sợ bùn đời lây đen.
Đức nết ấy người trên chẳng rõ,
Bao nhiêu năm sầu khổ, cơ đày!
Ngồi cao Thượng đế đã hay,
Gọi Vu Dương, phán rằng: “Nay dưới đời,
Có một kẻ hồn rời phách lạc,
Trẫm muốn cho lại được vẹn toàn.
Bói rồi, ngươi sẽ ơn ban,
Lại cho hồn phách yên hàn như xưa!”
Vu Dương vội quỳ thưa:” Việc đó,
Dẫu mệnh trời cũng khó vâng lời!
Bó mà sai bảo đến tôi,
Còn quan Chưởng mộng thì coi việc gì?
Vả bói toán sợ khi việc lỡ:
Hồn phách kia tan rữa biết sao?”
Truyền rằng:” Đã vậy Trẫm giao,
Cho nhà ngươi phải mau mau chiêu hồn!”

Chiêu rằng:
Hồn ơi! thương nhớ ra về!
Xác thường hồn nỡ bỏ lìa?
Lang thang vơ vẩn làm gì bốn phương?
Chốn vui hồn nỡ chẳng màng,
Lại tìm những chỗ bất tường mà đi!
Hồn ơi! thương nhớ ra về!
Lang thang vơ vẩn làm gì Đông phương?
Người dài nghìn trượng nghênh ngang,
Tìm hồn chỉ những toan đường nuốt tươi!
Xỉ nhau có chục mặt trời!
Chảy vàng, nổ đá, chúng thời đã quen!
Hồn sang sẽ rửa tan liền!
Ở sao cho được, kíp nên tìm về!
Hồn ơi! thương nhớ ra về!
Lang thang vơ vẩn làm gì Nam phương?
Răng đen, mình trổ dọc ngang,
Bắt người róc thịt, băm xương tế thần!
Đầy đồng giống cáo béo lăn!
Đầy rừng lại sẵn giống trăn lạ đời!
Chín đầu rắn độc sợ ai?
Đi về như gió, nuốt người đã quen?
Hồn sang sẽ mắc vạ liền,
Chơi lâu sao được, kíp nên tìm về!
Hồn ơi! thương nhớ ta về!
Lang thang vơ vẩn làm gì Tây phương?
Dậm ngàn bể cát mênh mang,
Cuốn vào Vực Sét khôn đường đón ngăn…
Dẫu rằng may được thoát thân,
Đồng hoang cách sống khó khăn vô chừng!
Ong đen lớn tựa hũ bưng!
Kềnh càng kiến đỏ to bằng con voi!
Nước khôn kiếm, đất thối người!
Thóc, ngô chẳng mọc, ăn loài cỏ tranh!
Ngày, đêm, nào chỗ thương mình,
Mơ hồ vô hạn, mông mênh vô ngần!
E khi tai vạ đến thân,
Ở làm chi nữa mau chân tìm về!
Hồn ơi! thương nhớ ra về!
Lang thang vơ vẩn làm gì Bắc phương?
Núi băng chất ngất dọc đường!
Bạt ngàn mưa tuyết bay ngang đêm ngày!
Ở lâu sao được chồn này?
Mau mau cưỡi gió, đạp mây tìm về!
Hồn ơi! thương nhớ ra về!
Xin đừng vơ vẩn lên chi cõi trời!
Chín lần cửa ải chặt cài!
Hùm, beo đón lối xơi người trần gian!
Chín đầu Thiên tướng sốt gan,
Một tay nhổ bật chín ngàn gốc cây!
Sói Trời dọc mắt, dọc mày!
Qua qua, lại lại suốt ngày nhao nhao!
Treo người lên ngọn cây cao,
Nô đùa chán, lại quăng vào vực khơi!
Quăng rối trở lại tâu Trời…
Chết mà muốn được chết tươi được nào!
Cõi Trời guy hiểm xiết bao!
Về thôi! hồn há mau mau tìm về!
Hồn ơi! thương nhớ ra về!
Xin đừng tìm xuống làm gì cõi Âm!
Mình trâu, mắt báo, mặt hầm,
Đội sừng, quý sứ xăm xăm đuổi người!
Bàn tay vết máu tanh hôi,
Xưa nay ăn sống, nuốt tươi đã thường!
Ở chi mang lấy tai ương!
Về thôi! hồn khá tìm phương trở về!
Hồn ơi! thương nhớ ra về!
Cửa thành rộng mở, hồn thì dừng chân…
Sợi Tề, bông Trịnh, tơ Tần…
Thầy mo đi trước ân cần chiêu hô!
Lễ nghi sắp đặt đủ đồ,
Mau về chốn cũ, ở cho thư nhàn!
Nhà hồn vắng vẻ, bình an,
Bốn phương Trời, Đất quân gian đầy đường!
Thềm cao, buồng kín, cửa sang…
Bên non, lầu, gác nghênh ngang trập trùng…
Cổng ngoài chạy triện, sơn hồng,
Suối tuôn, sông chảy đêm ngày,
Bông lan, bông huệ, gió lay rì rào…
Ngọc quỳnh trên nóc treo cao,
Miến xanh, chiếu đỏ, bước vào buồng trong:
Chăn trâu, đệm thuý, sáng lồng…
Giáp tường buông rủ mấy trùng màn the…
Diềm màn chân chỉ lưu ly…
Bầy trong bao thức trân kỳ không tên!
Dầu lan sáng tỏ ngọn đèn,
Mặt hoa hai dãy, that phiên chực hầu!
Tóc đầu, bao kiểu khác nhau!
Con nhà nền nếp cung sau chật lèn!
Vẻ người xinh, đẹp, có duyên,
Đua nhau chiều chuộng mong bền lòng yêu!
Má hồng thấp thoáng buồng điều…
Long land con mắt, mỹ miều đường ngôi…
Nước da càng ngắm, càng tươi…
Buồng sâu, hiên vắng, đợi người yêu thương!
Thềm cao, màn thuý sửa sang…
Bức tường vôi đỏ…tấm rường ngọc đen…
Rắn, rồng, xà chạm, trông lên…
Này hồ bán nguyệt kề bên hiên ngoài…
Đầu mùa, sen, súng đua tươi,
Gió rung hoa đỏ lẫn mùi sóng xanh…
Đỡ chân, xe nhỏ nhẹ thênh…
Da beo sặc sỡ bao quanh đệm ngồi…
Cửa lan, giậu ngọc bao ngoài…
Đi xa chi nữa, hồn ơi tìm về!
Món ăn sắp đặt nhiều ghê:
Thang mì, xôi nếp, cháo kê…đủ đồ!
Đắng, cay, mặn, chát, ngọt, chua…
Ninh nhừ kìa món gân bò, ngon thay!
Nước canh chua, chát, ai bày?
Pha thêm nước mía, dê quay, giải hầm…
Le, mòng, rang, sếu, sâm cầm…
Cua, rùa, gà, vịt, béo mầm thiếu chi!
Bánh thì rựa mận, sô sê…
Rượu thì rượu ngọt đầy be khuyên chào!
Chén quỳnh sắp đặt xinh sao!
Ha thêm nước đá, uống vào mát thay!
Về thôi, đừng trễ, chớ chầy!
Nghiêm trang, yên ổn, đâu tầy nhà ta!
Giúp vui nữ nhạc gọi ra;
Trống, chuống xen với lời ca não nùng!
Hái sen này khúc sang sông!
Dở say, người đẹp má hồng nhởn nhơ…
Gợi tình, sóng mắt sẽ đưa.
Phong là, rủ gấm, đáng ưa mọi chiều!
Đường ngôi, mái tóc mỹ miều,
Song song cùng dạy múa đều đôi bên…
Vạt hồng trước án đua chen,
Rập rình tiếng trống nối xen dịp đàn.
Vang sân, tiếng hát nổi ran,
Qua làn Đại Lã, sang làn Ngô Du…
Gái, trai ngồi, đứng xô bồ.
Phấn, son, áo, mũ, mơ hồ khôn phân!
Yêu kiều khắp mặt xa gần,
Nhưng riêng lối Sở có phần xinh hơn!
Con ngà lại giở cờ bàn,
Lăm le cao thấp, chập chờn hơn thua…
Om sòm thét lớn, cười đua,
Thì giờ ai kẻ tiếc cho canh tàn?
Rung chuông, gõ mõ, gảy đàn…
Đắm say chè chén, vui tràn ngày đêm…
Dấu lan, đèn sáng rót thêm,
Bên hoa chợt nghĩ nỗi niềm xa xăm…
Cực lòng hát khúc đồng tâm!
Chén mời cạn, những âm thầm tiệc vui!
Này đây chốn cũ hồn ơi!
Đã tìm, đã gọi, xa xôi chớ nề!

Vãn rằng:
Xuân vừa tới, năm thì vừa đổi,
Đi sang Nam, thui thủi mình ta!
Bên sông bạch chỉ đâm hoa,
Mà lau, mà sậy lá đà đều nhau!
Qua Lư Giang, đi vào Trường Bạc,
Tựa bên chầm, ngơ ngác trông mong:
Ngựa xe nghìn cỗ ruổi đông,
Đuốc dong, khói, lửa bốc xông tận trời!
Người vây kín, ta thời vào trước,
Lùi bước ra bắt được xe sang,
Theo vua vào cánh rừng ngang,
Tay vua đón bắn chặn đường trâu xanh!
Đêm thấm thoắt bình minh đỏ ối…
Nhìn quanh mình, nào phải lối xưa!
Dưới sông nước chảy lững lờ,
Trên sông gió thổi bơ xờ ngàn phong!
Mòn con mắt xa trông nghìn dậm,
Mảnh lòng xuân thấm đẫm thương đau!
Cõi Nam bao nỗi thảm sầu!
Hồn ơi! thương nhớ mau mau tìm về!


(*) ghi tạm cái tít, để không quên mấy điều cần nhớ.

Thành phố này chỉ đẹp khi mưa

Posted by giangtrang on 31 July 2015 | No responses

Thứ 7 bắt đầu những cơn mưa dầy, nặng hạt. Dưới những lùm cây lướt thướt nước mưa, sau cửa sổ, có người chơi dương cầm. Tiếng đàn đơn giản ít tính nghệ sỹ của cô giáo trẻ tách bạch hẳn tiếng mưa đều đều trì tục lại nhắc ta nhớ đến thành phố này chỉ đẹp nhất khi mưa. Mọi thứ láo nháo, mọi thứ mùi mọi thứ màu đang lên men và phân rã của nó đang được cơn mưa cất giấu. Đúng, một gương mặt Hà Nội quen thuộc, ta vẫn yêu em và vẫn thuộc về chốn này.

1.8.2015

10459110_10152407353184279_3079525345780822057_n

Chủ Nhật

Posted by giangtrang on 26 July 2015 | No responses

Chủ Nhật đối với tôi là ông già im lặng. Tôi mừng vì một tuần đã hết. Ban đêm, khi tôi còn đang ngủ, tôi thấy giấc mơ lý giải thêm nhiều chuyện về cuộc chiến của những anh hùng thời trung cổ, tôi đứng xem giấc mơ rồi bảo: tôi không cần phải là những vĩ nhân như các người, tôi chỉ cần vô tư và cẩn trọng đã là đủ. Thế rồi tôi ngủ tiếp, thấy mình đi trong sương mù. Ở đó mọi mọi phương hướng đều vô nghĩa. Tôi cứ đi, không chủ đích. Có người hỏi tôi cứ đi thế à, với khả năng và sự chuẩn bị như thế sao? Chọn hướng Nam hay hướng Bắc? Tôi sống để vì lợi ích gì? Tôi không đáp, im lặng thản nhiên đi tiếp, đi tiếp trong vùng sương mù. Tôi biết, ta chỉ có thể trả lời những câu hỏi đó bằng cả cuộc đời, chứ không phải bằng lời.

Hà Nội buồn tê bình yên như lá cỏ bên đường

Posted by giangtrang on 24 July 2015 | No responses

Hà Nội hôm nay chắc bị thời tiết làm cho đẹp hơn.
Mái kính còn vệt mưa, vu vơ buồn chụp chưa ra cái vu vơ buồn nấp sau vòm cây.
Lại post ảnh lúc lang thang một mình.
Đi chơi quên được Hà Nội vì bận yêu nhiều thứ.
Khi về Hà Nội trong đơn độc thi thoảng sang trọng dành cho mình hẳn một chiều ngồi nhớ.
Nhớ một người đã buồn. Rồi nhớ xa xa hơn một người.
Lòng vòng không biết mình nhớ buồn nào.
Đứng trên lầu Bảo tàng MoMA thấy mình cứ muốn đứng yên ra đấy.
Xem mọi người đi qua đi lại chơi.
New York 2013 – ảnh chụp vu vơ.

11796206_10153288403009279_2296283462475695883_n

Protected: Lời gọi chân mây

Posted by giangtrang on 29 June 2015 | Enter your password to view comments.

This content is password protected. To view it please enter your password below:

Bảo tàng ngây thơ

Posted by giangtrang on 18 June 2015 | No responses

Đọc lại mấy cuốn của Kafka, Kundera, Murakami cùng 1 lúc. Sờ vào “Bảo tàng ngây thơ”của anh Orhan Pamuk thế là lại chết lịm, quên gần hết những khù khoằm tâm đắc bấy lâu 3 anh kia vẫn nói.
18.6

Bệnh mùa hè

Posted by giangtrang on 10 June 2015 | No responses

Trời lại nắng nóng sau 3 ngày có tí mưa gió mát nhẹ. Mùa hè ở thành phố này hay làm mình phát ngấy. Lười đi lại và ru rú ở nhà mỗi buổi chiều, nghe nhạc, đọc cái gì đó rồi suy nghĩ vụn vặt.

Phải mất nhiều thời gian ta mới thấy quy luật thế giới nguyên sơ đẹp và tự nhiên như những câu tục ngữ ca dao đã chỉ giáo. Người đàn bà lạnh lùng với anh khiến anh ngầm phấn đấu để hay hơn. Người đàn bà anh lạnh lùng sẽ luôn dịu dàng và để mắt tới anh. Cuộc đời chúng ta sống thỉnh thoảng lặp lại tình trạng năm 2046 – như những bản nháp của những cuốn tiểu thuyết kha khá.

Ta ngồi một mình trong phòng điều hoà rét run nghĩ đến những khoảnh khắc ngồi trên hòn đảo cô đơn, tâm hồn tơi tả giữa những mảnh vụn ký ức. Những cuốn tiểu thuyết kha khá thực ra không thích diễn ra điều gì giống quy luật chỉ bảo của kho tàng ca dao tục ngữ, nó có quy tắc riêng. Điều anh không muốn đạt được không còn tự tìm đến.

Chắc hẳn thế giới tự nhiên luôn đúng. Ta vui vẻ nhúc nhích đi kiếm tìm cái gì vui hơn, hoặc ít nhất là mở nhạc cho ồn ào hơn. Ta không còn thích thú với cái ảo não lè nhè. Ở trong ta là một sức mạnh đơn độc, một tâm hồn thuộc về những lời cầu nguyện xin luôn có sức khoẻ và trí tuệ để sống mãnh liệt, thanh thản.

Nghe Portishead một tí nhỉ, dạo này không còn cảm giác thấy cái ambient đó khào khào cào cấu tim gan nữa. Đó là sự thật.

dòng sông trong tâm tưởng

Posted by giangtrang on 3 June 2015 | No responses

Bé ơi, kia kìa
Ba gốc cây lê
Ba cây gỗ bách
Là sáu phải không?
Dưới có tổ quạ,
Trên là tổ chim
Một trăm thước nhé
Là về nghĩa trang…
Hakamiri,
Itchô, Itchô, ya

Đọc lại một phần Xứ tuyết của Kawabata. Vẫn luôn lặp lại một câu hỏi: Cái đẹp có cứu rỗi tâm hồn chúng ta không?
Trước sự điêu linh của cái đẹp, dưới ánh lửa giết chết Yoko, chàng khách đi đường Shimamura lảo đảo nuốt lấy dải ngân hà.
Đứng trước cảnh tang thương của đất nước, Kawabata chỉ viết ra những khúc bi ca mà thôi.
Nếu không có chiến tranh có lẽ cũng không có một Trịnh Công Sơn.
Dù cô đơn và bại trận thì những tâm hồn đó vẫn luôn giữ đúng phẩm chất con mắt nhìn của chính mình cho đến ngày tàn.
Sau nhiều năm đọc lại mình thấy còn nguyên cảm giác rung động trước cái đẹp vô song cấu tạo bằng nghệ thuật như những bông tuyết âm thầm vẫn đang rơi kia…
Nhớ lần ghé chơi Kamakura năm xưa, một buổi chiều như chạm vào “Lời thiên thu gọi” của Trịnh Công Sơn và vài dòng ghi vội khi trở về trong “chiều qua vẫn qua”. Hôm nay đọc lại, post lại:

Sao không là loa kèn trắng (*)

Đến Kamakura, tôi mới thật sự như được chạm vào cái hồn của nước Nhật. Trong màn nắng dịu mỏng, nhìn bạn đồng hành cầm ô lặng lẽ bước chân trên phố núi, chợt thấy man mác cái vẻ âu sầu của một ngày thu đến muộn. Kamakura lặng lẽ. Nơi chỉ cách Tokyo 50 cây số, tức là một tiếng ngồi tàu.

Biết nói gì về Nhật Bản và Kamakura chỉ sau mấy ngày ngắn ngủi. Nói rằng chính cái đẹp lặng lẽ ấy đã cứu vớt ta? Có lẽ vì ngắn ngủi quá mà dư âm lúc về còn mãi như một dòng sông trong tâm tưởng. Dòng sông chảy về đêm trong những giấc mơ vừa lạ vừa quen. Những người muôn năm cũ, những vùng miền tưởng như muôn năm cũ nhưng khi tỉnh dậy thật ra là chưa đi qua bao giờ.

Đêm qua đang ngủ say giật mình vì tiếng con gọi. Con bảo mẹ ơi bế con đứng dậy. Thế là chẳng kịp tỉnh đã vội ôm con vào lòng đứng dậy theo tiếng í éo của con rồi đi qua đi lại trong phòng. Bế một lúc, đặt thử con xuống để ngủ tiếp thì con mở to mắt ra thản nhiên bảo: không mẹ đứng tiếp đi. Hỏi con: Con nằm mơ hay sao mà đang ngủ ngon lại đòi mẹ bế đứng dậy? Con có đau tai không? Con bảo: Không, con không còn đau tai nhưng con thích mẹ bế. Lại dỗ con: Hay mình nằm xuống rồi mẹ ôm con nhé. Con lớn rồi mẹ không bế lâu được. Hạnh Nguyên bảo: “Mẹ ơi, con chưa lớn đâu. Con còn bé lắm!” Nghe thế thì sao nỡ đặt con xuống, thế là lại chiều con thêm một lần hiếm hoi con được chiều. Cứ bế con đi đi lại lại cho đến khi con chìm sâu vào giấc ngủ, khi đôi tay đã rã rời rồi mới dám đặt con xuống. Vừa lúc ấy trời bắt đầu mưa đêm.

Lại một mùa đông. Tôi thấy mình mặc áo len đỏ, tóc dài, má bầu bầu ngồi trên bục sân khấu gỗ quen. Trên bục gỗ có hoa loa kèn trắng (loa kèn giữa mùa đông?). Giang đang chơi bản Prelude số 1 của V.Lobos, sau đó không hiểu có tiết mục gì mà tôi cầm micro đọc thơ. Tôi đọc:

“Có những lúc một mình ngồi với
Lọ hoa vải đầy bụi
Sao không là LOA KÈN trắng (*)
Chia nỗi buồn cùng tôi”

(*) thơ anh Goldmund – Lâm Vũ Thao. Nguyên tác là “cúc trắng”

Vừa đọc dứt câu thơ, nhớ ra là sai, tôi vội vàng ngẩng mặt lên dò đoán gương mặt những khán giả ít ỏi còn nán lại căn phòng. Hình như không ai biết nỗi hoang mang đọc thơ sai của tôi trên bục gỗ. Ngoài trời còn mưa nhẹ, bay bay hắt qua cửa sổ chạm vào mặt tôi. Trong phòng từng giọt guitar vẫn như đang thổn thức tan ra.

“Reng…reng” tôi tỉnh dậy. Thế là lại có thêm một giấc mơ. Không phải chuyện thật. Không gian là thật, thật như trong ký ức. Ôi những ngày hậu Kamakura.

Cổng đền Engaku-ji làm tôi ngỡ ngàng. Lối lên đền là hành lang đá bám dọc theo sườn núi. Những dáng cây cao vút xanh mướt tỏa rộng bao trùm lối đi. Tôi và P. thưa hẳn chuyện. Cảm giác như bắt đầu đi vào một thế giới khác, êm dịu và lặng lẽ. Rời vườn tượng trong Engaku-ji chúng tôi rảo bước qua vài ngôi đền, qua vườn đá, qua phòng Trà đạo, qua một cảm-giác-Nhật đang ngày càng xâm chiếm khiến tôi lâng lâng. Trời về chiều, chúng tôi dừng lại ngồi bên hiên đền Kencho-ji nhìn ra vườn thiền. Giữa Kencho-ji tôi nói với P. rằng: đẹp thế này, lặng lẽ thế này bảo sao Kawabata thích đến đây, bảo sao có “Ngàn cánh hạc”, bảo sao Kawabata tự sát tại Kamakura. Dù chỉ có lác đác vài cánh chim chiều, nhưng giữa “vòm cây trong nắng chiều” (Kawabata), giữa những tiếng rền của núi, giữa lúc đầu óc đang nhẹ bẫng chẳng khác gì chân không, tôi thấy chúng tôi như đang ngồi ngay trước một vẻ đẹp chỉ có thể cảm thấy nó đang chìm sâu vào trong mình mà rất khó giải thích hay diễn tả.

Ngồi trước vườn thiền Kencho-ji như ngồi trước một thế giới bao la thu nhỏ. Núi non, sông suối, ghềnh thác, thung lũng, tất cả được tạo theo lối tự nhiên như là vừa rơi ra từ một sự hồi tưởng. Giản dị vô cùng. Thư giãn vô cùng. Thêm một lần nhận thấy hạnh phúc đến thật nhất chỉ trong những chuyến đi. Nỗi nhớ đến thật nhất từ trong những chuyến đi. Và còn sẵn lòng cho những chuyến chu du thật xa để xua tan sự bất an khi ngồi hoài nhớ về nhiều cái đẹp đang phai tàn.

Dạo bước trong Kamakura tôi nhận ra Ký ức với Hiện tại thật cũng giống như trà và chén, như vết son môi và con người trong truyện kể Kawabata. Người ta có thể bỏ bê trà và chén trong bóng tối, trong ẩm ướt của một trà thất không người, nhưng mỗi lần có một tâm hồn tri kỷ nâng chén là vết son môi lại hiện lên cùng với hương trà. Người ta có thể bỏ bê kỷ niệm trong quên lãng, nhưng mỗi lần chạm phải cái âm vang cô độc trên một cuộc hành trình là ký ức lại biết động đậy, thì thầm.

Có hay chăng “ngàn cánh hạc” luôn luôn chết đi và sống lại trong những hoài niệm của mỗi con người?
Hay chỉ nghe thấy tiếng rền của núi đang tiến dần về phía ta như một sự chết đi vĩnh viễn trong lòng?

Hạ huyền 2

Posted by giangtrang on 2 June 2015 | No responses

Hạ huyền 2 cover

/ ALBUM & 6 CONCERTS: HẠ HUYỀN 2

Thanh Phương (phối khí, guitar)/ Giang Trang (hát)/
Vân Mai (đàn tranh)/ Lê Thư Hương(flute) /Trọng Kiều (Piano)

• L’ESPACE HÀ NỘI 7 và 14. 3.2015, L’Espace 24 Tràng Tiền, HERITAGE SPACE 26.3.2015
• PARIS 11.4.2015@ Studio Raspail, 12.4
• MUNICH 18.4.2015, Bela Betok

/ HẠ HUYỀN 2
Nhạc sỹ Thanh Phương: phối khí, guitar
Giang Trang: hát
Vân Mai: đàn tranh
Lê Thư Hương: flute
Trọng Kiều: piano

Tiếp nối sự đón nhận của khán thính giả với album và đêm nhạc Hạ Huyền, Hạ Huyền 2 là một trải nghiệm mới với âm nhạc Trịnh Công Sơn của Giang Trang.

Trong album và đêm nhạc Hạ Huyền 2, Giang Trang và các cộng sự tìm gặp Trịnh Công Sơn, người Việt Nam chịu ảnh hưởng sâu sắc của nhạc Tây phương mà viết nên những “điệu buồn da vàng”. Hạ Huyền 2, nhẹ nhõm hơn và phá cách hơn với đàn tranh hợp tấu cùng guitar, piano và sáo, để tìm con đường mới chạm vào những cội nguồn làm nên âm nhạc của Trịnh Công Sơn.

Khác với Hạ Huyền, mang nặng tự sự cá nhân, Hạ Huyền 2 hướng đến tinh thần của một người dường như đã tìm được yên tĩnh trong lòng mà nhìn ra thế giới. Bên cạnh những di sản văn hoá Đông Tây góp nhặt được, còn có lời kinh kệ vô tình nằm ở đấy (*)
====
(*): chữ của TCS

/ THẢN NHIÊN GIỮA CUỘC ĐỜI

Trịnh Công Sơn (1939-2001) là tác gia tiêu biểu cho nền tân nhạc Việt Nam với hơn 600 tác phẩm. Trịnh Công Sơn (TCS) là rất ít trong số văn nghệ sĩ ở Việt Nam thế kỷ 20 và 21 vượt qua được lằn ranh chính trị, khi Việt Nam nằm trong sự phân chia hai miền về địa lý. Một đặc tính nổi bật ở nhạc phẩm Trịnh Công Sơn là xuất sắc ở phần lời. Lời ca độc đáo, giàu chất thơ, mang hơi hướng triết học đã tạo nên tầm tư tưởng sâu sắc ở ca khúc của Trịnh Công Sơn và làm nên tên tuổi Trịnh Công Sơn, không phân biệt chính kiến, màu da. Có một đánh giá khá phổ biến cho rằng phần nhạc của nhạc Trịnh Công Sơn quá đơn điệu. Đánh giá này trùng khớp với lời lý giải của ông về sự sáng tác của mình: “Tôi chỉ là một tên hát rong đi qua miền đất này để hát lên những linh cảm của mình về những giấc mơ đời hư ảo…”. Trên tinh thần đào sâu sự cảm nhận về ý nghĩa ca từ trong ca khúc, đối diện với âm nhạc Trịnh Công Sơn với sự đồng vọng trong cảm xúc, Giang Trang và nhóm nghệ sỹ thực hiện Hạ huyền 2 tìm kiếm, nâng niu vẻ đẹp mong manh trong cõi âm nhạc TCS, chạm vào những cảm giác và ấn tượng trong âm nhạc TCS.
Hướng đi của Hạ huyền là khai thác sâu vai trò của hòa âm phối khí. Giang Trang là một giọng hát trong Hạ Huyền. Không có Hạ Huyền thì không có Giang Trang như là Giang Trang mong muốn. Hạ Huyền là một không gian âm nhạc, mà ở đó biến người hát thành người nghệ sĩ thủ thỉ tự sự trong một không gian âm nhạc. Đêm hát trình bày một không gian âm nhạc.

Giọng hát của Giang Trang có cái thản nhiên và u hoài tự nhiên, và rất tự nhiên tìm thấy sự đồng vọng trong ca từ và âm nhạc của Trịnh Công Sơn. Với năm tháng, sự thản nhiên ngày càng lộ rõ hình hài trong giọng hát, từng trải hơn, nhưng không bao giờ đánh mất cái bóng nắng hy vọng trên tất cả những buồn vui trong đời. Giang Trang lựa chọn ca khúc TCS để nuôi dưỡng đời sống tinh thần cho mình, tìm kiếm những người bạn nhạc tài năng giúp Giang Trang thực hiện được ý tưởng của chính mình, ra các cuộc chơi, ra các album để thử nghiệm sức sống của các cuộc chơi: Lênh đênh nhớ phố (2012) Hạ huyền (2012) và Hạ huyền 2 (2015).

Nhạc sỹ phối khí, nghệ sĩ guitar Thanh Phương và Giang Trang có cùng quan điểm cho rằng âm nhạc Trịnh Công Sơn chịu ảnh hưởng sâu sắc của âm nhạc Tây phương. Ca từ của Trịnh Công Sơn cũng mang âm hưởng của những cuốn tiểu thuyết Pháp ngự trị trên trí thức trẻ thời đó. Hạ Huyền 2 đi vào mạch chính của một tinh thần âm nhạc với nhiều cảm giác và ấn tượng, như dẫn dắt người nghe sang một vùng trời nâng niu cái đẹp mong manh vốn luôn chất đầy trong âm nhạc Trịnh. Ở đó giọng hát tự nhiên, trìu mến, mộc mạc, gần gũi với đời sống con người như một sợi chỉ mảnh mai liên kết cuộc chuyện trò trầm lắng tự tại cùng tiếng đàn tranh (nhạc cụ tiêu biểu của phương Đông), với guitar, piano, flute (các nhạc cụ tiêu biểu của phương Tây).

Hạ Huyền 2 đi tìm, hướng tới cái đẹp an nhiên và sự bao dung trong nhạc Trịnh. Trịnh Công Sơn chưa bao giờ “yên tĩnh” trong lòng, ông không ngừng tìm kiếm câu trả lời cho những trắc ẩn trong đời sống. Nhạc Trịnh không phải là nhạc Thiền, nhưng lại đầy chất Thiền trong đó. Sự an nhiên đã rạng ngời trong ông kể từ khi ông chấp nhận đời sống như nó vốn vậy, không thể khác được: “Có những ngày tuyệt vọng cùng cực, tôi và cuộc đời đã tha thứ cho nhau. Từ buổi con người sống quá rẻ rúng tôi biết rằng vinh quang chỉ là điều dối trá. Tôi không còn gì để chiêm bái ngoài nỗi tuyệt vọng và lòng bao dung. Hãy đi đến tận cùng của tuyệt vọng để thấy tuyệt vọng cũng đẹp như một bông hoa. Tôi không muốn khuyến khích sự khổ hạnh, nhưng mỗi chúng ta hãy thử sống cùng một lúc vừa kẻ chiến thắng vừa kẻ chiến bại. Nỗi vinh nhục đã mang ta ra khỏi đời sống để đưa đến những đấu trường.”. Bởi thể, ở một vùng trời khác trong Hạ Huyền 2, âm nhạc của ông làm cho những người nghệ sĩ thể hiện nó trở nên bình thản hơn, không buồn, không vui mà âm thầm nâng niu cái đẹp, sự chân thành vốn dĩ thường rất mong manh trong đời sống.

***

Hạ Huyền 2 được thực hiện trong vòng 2 tháng tại Thanh Phương Studio. Tiếng đàn guitar của Thanh Phương đã cùng Giang Trang dạo qua 12 tác phẩm âm nhạc của Trịnh Công Sơn:

1- Gọi tên bốn mùa
2- Góp lá mùa xuân
3- Ru em từng ngón xuân nồng
4- Tôi ơi đừng tuyệt vọng
5- Nhìn những mùa thu đi
6- Rồi như đá ngây ngô
7- Rừng xưa đã khép
8- Bên đời hiu quạnh
9- Trong nỗi đau tình cờ
10- Ngẫu nhiên
11- Người mẹ Ô Lý
12- Chờ nhìn quê hương sáng chói

Từng tác phẩm được ghép lại thành một tổng thể hoà âm đậm màu sắc acoustic với 4 nhạc cụ: Guitar, Piano, Flute và đàn tranh. Hoà âm tĩnh tại, lắng đọng và tinh tế được thể hiện bởi 4 nghệ sĩ solist tài năng. Nhiều tác phẩm âm nhạc đã rất quen thuộc với người yêu nhạc Trịnh được khoác chiếc áo mới, mà trong đó người hát thể hiện giai điệu Trịnh Công Sơn mộc mạc an nhiên nhất có thể. Phần ca từ được thể hiện rõ ràng và khoan thai để người nghe cảm nhận được sức mạnh và sự lay động của ca từ Trịnh Công Sơn. Một số bài hát trong tập Ca khúc Da vàng mới được cấp phép phát hành tại Việt Nam cũng là một cơ hội tốt để thế hệ người yêu nhạc Trịnh mới tiếp cận được mảng âm nhạc phản chiến của Trịnh Công Sơn – mà trong đó ca từ của ông đã thể hiện được sức mạnh lay động ấy.

Hạ Huyền 2 đã được công diễn 2 đêm tại L’Espace (Hà Nội) trong tháng 3 và sẽ tiếp tục đến với Pháp và Đức trong tháng 4. Dự án âm nhạc này được thực hiện tích cực bởi một tình yêu với âm nhạc Trịnh Công Sơn của toàn bộ ê kíp và những người yêu mến giọng hát Trịnh Công Sơn của Giang Trang – một người không nhận mình là nghệ sĩ, càng không nhận mình là một người hát Trịnh Công Sơn xuất sắc. Giang Trang chỉ hát nhạc Trịnh theo sự mách bảo, và hát vì những người yêu nhạc Trịnh đã đứng cạnh bên cô.

Đây là một dự án âm nhạc tưởng nhớ đến Trịnh Công Sơn, vào dịp 1.4 – ngày Trịnh rời xa cõi tạm… Hạ Huyền 2 như một ví dụ, nếu hôm nào bạn ghé qua khu vườn âm nhạc Trịnh Công Sơn.

CẢM ƠN NHỮNG CHIA SẺ CỦA CÁC NHÀ BÁO ĐÃ DÀNH CHO HẠ HUYÊN 2 sau 2 đêm chia sẻ tại TTVH Pháp L’Espace Hà Nội:
http://www.vietnamplus.vn/giang-trang-an-minh-de-khoi-lo-vung-troi-khac-trong-coi-trinh/313007.vnp
http://giaitri.vnexpress.net/tin-tuc/nhac/lang-nhac/giang-trang-cam-nhan-nhac-trinh-tuoi-sang-hon-3161675.html
http://vov.vn/van-hoa/am-nhac/dem-ha-huyen-ii-va-su-khong-ten-390805.vov
http://vtc.vn/giang-trang-hat-nhac-trinh-an-tuong-voi-album-ha-huyen-2.147.545531.htm
http://motthegioi.vn/van-hoa-giai-tri/giang-trang-dua-ha-huyen-2-ru-hon-voi-ca-khuc-cua-trinh-cong-son-165607.html
http://www.nhandan.org.vn/cuoituan/doi-song-van-hoa/tro-chuyen-cuoi-tuan/item/25817502-binh-than-gop-nhat-va-khong-ngung-suy-nghi.html
http://news.zing.vn/Giang-Trang-lanh-minh-khoi-showbiz-de-hat-nhac-Trinh-post522960.html
http://hanoimoi.com.vn/Tin-tuc/Giai-tri/745481/giang-trang-lam-album-ha-huyen-2-tuong-nho-trinh-cong-son
http://vietnamnet.vn/vn/van-hoa/226378/nu-ca-si-bi-an-va-tinh-yeu-danh-cho-nhac-trinh.html
http://laodong.com.vn/lao-dong-cuoi-tuan/giang-trang-nhac-trinh-cong-son-thay-doi-cuoc-doi-toi-329717.bld
….
KỶ NIỆM Ở PARIS: HẠ HUYỀN CONCERT VỚI SỰ HỢP TÁC GIỮA L’ESPACE VÀ HỘI VĂN HOÁ TRỊNH CÔNG SƠN:
– Bài giới thiệu Hạ huyền của G.S Cao Huy Thuần: GIANG TRANG HÁT NHẠC TRỊNH CÔNG SƠN
http://www.tcs-home.org/ban-be/sinh-hoat/2015-ky-niem-14-nam/giang-trang-hat-trinh-cong-son
Hạ Huyền, như các anh các chị đều có thể đoán, là trăng sau rằm, trăng cuối tháng, trăng hạ tuần. Trăng trước rằm là trăng thượng tuần, trăng sáng dần. Trăng ấy không làm ta cô đơn vì mọi người còn thức với ta. Trăng hạ tuần đến khi ta trằn trọc một mình không ngủ được. Trăng từ tròn đến khuyết, như một nửa cứ mất dần, trăng mất trăng, ta mất ta, ta mất người yêu, Kiều mất Thúy Kiều, Kiều mất Kim Trọng, Kiều giật mình giữa tàn canh, Kiều xót xa, Trịnh Công Sơn xót xa phận mình, phận người, phận nước. Hạ Huyền, chính là cái góc tối ấy của mặt trăng, chỗ khuất, chỗ u uẩn, chỗ bí hiểm trong nhạc Trịnh Công Sơn. Chỗ đau. Giang Trang chọn chỗ tối ấy trong tâm hồn của cô để thám hiểm lời ca. Hạ Huyền là nửa tối tự hát về mình và hát về nửa sáng.

Bởi vậy, hát Trịnh Công Sơn thì phải “cúi xuống, cúi xuống thật gần”. Gần cái gì? Gần trái tim. Để làm gì? Để “nghe tim rạng vỡ”, nghe “đau thương trong tuổi nhỏ khóc òa”. Nhạc Trịnh Công Sơn thường buồn như vậy, như nỗi lòng kể trong bóng tối. Kể nhỏ nhỏ, thầm thì. Nhưng có một điều rất lạ, đặc biệt trong ca từ Trịnh Công Sơn: nghe giọng buồn mà ta không chìm xuống, ngược lại, vẫn thấy nhẹ nhàng , thanh thoát, thinh không. Nhạc và lời ca vừa bay lên vừa bay vào. Bay lên trong chỗ Đẹp, chỗ Cao Sang, chỗ Tha Thứ, chỗ Giải Thoát. Và đồng thời bay vào, vào chỗ tối trong tim các anh chị, chỗ hiu quạnh, chỗ ngây ngô. Chỗ đau. Mong các anh chị thưởng thức được nét tuyệt diệu đó của bài hát “Trong nỗi đau tình cờ” qua giọng hát của Giang Trang và phối khí mê hoặc của anh Thanh Phương.
– Bài cảm nhận của tác giả HÀN THUỶ sau concert Hạ huyền tại Paris ngày 11.4.2015: HẠ HUYỀN LÁ BAY
http://www.tcs-home.org/ban-be/sinh-hoat/2015-ky-niem-14-nam/ha-huyen-la-bay
Phải nghe Giang Trang cùng với phối âm và biểu diễn tuyệt vời của ban nhạc để thấy diễn tả này đẹp như thế nào. Khi thầm thì sâu lắng, tôi như nghe thấy lá rơi nằm lặng lẽ trên mặt đường. Khi tiếng hát vang cao, tôi như nghe thấy tiếng lấp lánh của lá rơi trong nắng bay phấp phới. Nhưng xin đừng quên, lá rơi trong mùa Xuân, và người phu góp lá trong mùa Xuân, ẩn dụ đau nhói của số phận những người trẻ đã chết trong cuộc chiến. Bài này Trịnh Công Sơn viết năm 1969.
Người xưa nghe bạn đánh đàn đã nghe tiếng mây bay và nước chảy, bên ngoài cuộc đời. Cảm ơn Giang Trang và Hạ Huyền cho tôi nghe tiếng lá rơi, và tiếng lá bay, trong cuộc đời này.