Giang Trang

Đến Kamakura, tôi mới thật sự như được chạm vào cái hồn của nước Nhật. Trong màn nắng dịu mỏng, nhìn bạn đồng hành cầm ô lặng lẽ bước chân trên phố núi, chợt thấy man mác cái vẻ âu sầu của một ngày thu đến muộn. Kamakura lặng lẽ. Nơi chỉ cách Tokyo 50 cây số, tức là một tiếng ngồi tàu.

Biết nói gì về Nhật Bản và Kamakura chỉ sau mấy ngày ngắn ngủi. Nói rằng chính cái đẹp lặng lẽ ấy đã cứu vớt ta? Có lẽ vì ngắn ngủi quá mà dư âm lúc về còn mãi như một dòng sông trong tâm tưởng. Dòng sông chảy về đêm trong những giấc mơvừa lạ vừa quen. Những người muôn năm cũ, những vùng miền tưởng như muôn năm cũ nhưng khi tỉnh dậy thật ra là chưa đi qua bao giờ.

Đêm qua đang ngủ say giật mình vì tiếng con gọi. Con bảo mẹ ơi bế con đứng dậy. Thế là chẳng kịp tỉnh đã vội ôm con vào lòng đứng dậy theo tiếng í éo của con rồi đi qua đi lại trong phòng. Bế một lúc, đặt thử con xuống để ngủ tiếp thì con mở to mắt ra thản nhiên bảo: không mẹ đứng tiếp đi. Hỏi con: Con nằm mơ hay sao mà đang ngủ ngon lại đòi mẹ bế đứng dậy? Con có đau tai không? Con bảo: Không, con không còn đau tai nhưng con thích mẹ bế. Lại dỗ con: Hay mình nằm xuống rồi mẹ ôm con nhé. Con lớn rồi mẹ không bế lâu được. Nguyên bảo: “Mẹ ơi, con chưa lớn đâu. Con còn bé lắm!” Nghe thế thì sao nỡ đặt con xuống, thế là lại chiều con thêm một lần hiếm hoi con được chiều. Cứ bế con đi đi lại lại cho đến khi con chìm sâu vào giấc ngủ, khi đôi tay đã rã rời rồi mới dám đặt con xuống. Vừa lúc ấy trời bắt đầu mưa đêm. Hà nội mưa thế này, miền Trung còn mưa lâu hơn nữa. Nghĩ rằng chồng mình và các bạn trong nhóm cứu trợ sẽ thêm vất vả, cả thêm vui.

Lại một mùa đông. Tôi thấy mình mặc áo len đỏ, tóc dài, má bầu bầu ngồi trên bục sân khấu gỗ quen. Trên bục gỗ có hoa loa kèn trắng (loa kèn giữa mùa đông?). Giang đang chơi bản Prelude số 1 của V.Lobos. Sau đó không hiểu tiết mục gì mà tôi cầm micro đọc thơ. Tôi đọc:

“Có những lúc một mình ngồi với

Lọ hoa vải đầy bụi

Sao không là LOA KÈN trắng (*)

Chia nỗi buồn cùng tôi”

(thơ anh Goldmund – Lâm Vũ Thao. Nguyên tác là “cúc trắng”)

Vừa đọc dứt câu thơ, nhớ ra là sai, tôi vội vàng ngẩng mặt lên dò đoán gương mặt những khán giả ít ỏi còn nán lại căn phòng. Hình như không ai biết nỗi hoang mang đọc thơ sai của tôi trên bục gỗ. Ngoài trời còn mưa nhẹ, bay bay hắt qua cửa sổ chạm vào mặt tôi. Trong phòng từng giọt guitar vẫn như đang thổn thức tan ra.

“Reng…reng” tôi tỉnh dậy. Thế là lại có thêm một giấc mơ. Không phải chuyện thật. Không gian là thật, thật như trong ký ức. Ôi những ngày hậu Kamakura.

Cổng đền Engaku-ji làm tôi ngỡ ngàng. Lối lên đền là hành lang đá bám dọc theo sườn núi. Những dáng cây cao vút xanh mướt tỏa rộng bao trùm lối đi. Tôi và chị Phương thưa hẳn chuyện. Cảm giác như bắt đầu đi vào một thế giới khác, êm dịu và lặng lẽ. Rời vườn tượng trong Engaku-ji chúng tôi rảo bước qua vài ngôi đền, qua vườn đá, qua phòng Trà đạo, qua một cảm-giác-Nhật đang ngày càng xâm chiếm khiến tôi lâng lâng. Trời về chiều, chúng tôi dừng lại ngồi bên hiên đền Kencho-ji nhìn ra vườn thiền. Giữa Kencho-ji tôi nói với Phương rằng: đẹp thế này, lặng lẽ thế này bảo sao Kawabata thích đến đây, bảo sao có “Ngàn cánh hạc”, bảo sao Kawabata tự sát tại Kamakura. Dù chỉ có lác đác vài cánh chim chiều, nhưng giữa “vòm cây trong nắng chiều” (Kawabata), giữa những tiếng rền của núi, giữa lúc đầu óc đang nhẹ bẫng chẳng khác gì chân không, tôi thấy chúng tôi như đang ngồi ngay trước một vẻ đẹp chỉ có thể cảm thấy nó đang chìm sâu vào trong mình mà rất khó giải thích hay diễn tả.

Ngồi trước vườn thiền Kencho-ji như ngồi trước một thế giới bao la thu nhỏ. Núi non, sông suối, ghềnh thác, thung lũng, tất cả được tạo theo lối tự nhiên như là vừa rơi ra từ một sự hồi tưởng. Giản dị vô cùng. Thư giãn vô cùng. Thêm một lần nhận thấy hạnh phúc đến thật nhất chỉ trong những chuyến đi. Nỗi nhớ đến thật nhất từ trong những chuyến đi. Và còn sẵn lòng cho những chuyến chu du thật xa để xua tan sự bất an khi ngồi hoài nhớ về nhiều cái đẹp đang phai tàn.

Dạo bước trong Kamakura tôi nhận ra Ký ức với Hiện tại thật cũng giống như trà và chén, như vết son môi và con người trong truyện kể Kawabata. Người ta có thể bỏ bê trà và chén trong bóng tối, trong ẩm ướt của một trà thất không người, nhưng mỗi lần có một tâm hồn tri kỷ nâng chén là vết son môi lại hiện lên cùng với hương trà. Người ta có thể bỏ bê kỷ niệm trong quên lãng, nhưng mỗi lần chạm phải cái âm vang cô độc trên một cuộc hành trình là ký ức lại biết động đậy, thì thầm.

Có hay chăng “ngàn cánh hạc” luôn luôn chết đi và sống lại trong những hoài niệm của mỗi con người?

Hay chỉ nghe thấy tiếng rền của núi đang tiến dần về phía ta như một sự chết đi vĩnh viễn trong lòng?

Mạn đàm

—————–

(*) Thơ xuyên tạc trong mơ